Als schrijven zeg maar echt jouw ding is

Als je schrijft, ben je met taal bezig. Woorden vinden, zinnen formuleren, spanning opbouwen, spelfouten eruit halen; taal is niet weg te denken. Toch veroorzaakt taal ook veel verwarring, want zodra mensen hun mond opendoen, ontstaan er misverstanden en draaien ze met allerlei rare zinsconstructies heen om wat ze nou eigenlijk willen zeggen. Dat viel Paulien Cornelisse ook op en ze schreef er twee boeken over. Je kent haar waarschijnlijk van haar deelname aan het populaire programma ‘Wie is de Mol?’, maar daarnaast is ze cabaretière en columniste voor nrc.next.

Taal is zeg maar echt Pauliens ding, dus noemde ze het eerste boek ook zo. Het lijkt een verwijzing te zijn naar de inhoud van het boek, want het 212 bladzijden tellende boek is een verzameling van haar gedachten over en observaties van de Nederlandse taal. Door de jaren heen zijn we taal anders gaan gebruiken. Er zijn woorden toegevoegd, we hebben nieuwe betekenissen gegeven aan bestaande woorden en we zeggen vaak het tegenovergestelde van wat we bedoelen. Eigenlijk zijn we dus heel creatief met taal, hoewel Paulien meent dat mensen bijna nooit meer zeggen wat ze bedoelen en dat dat behalve creatief, vooral heel grappig is.

Het boek bestaat uit columns en stukjes die eerder in NRC Handelsblad en nrc.next verschenen zijn, maar daarnaast heeft ze ook nooit eerder gepubliceerde anekdotes toegevoegd. Je kunt elk stuk afzonderlijk van elkaar lezen en dat is prettig. Die structuur zorgt ervoor dat het geen ellenlang verhaal is wat op den duur verveelt, maar juist een mooie verzameling van taal ergernissen, komische uitdrukkingen en herkenbare situaties die je steeds opnieuw verbazen en verwonderen. Alles is doorspekt met de nodige humor en voorzien van door de schrijfster zelf getekende figuurtjes die de humor van verkeerd taalgebruik nog eens extra duidelijk maken.

Hoewel Paulien zich vooral uitlaat over types die we allemaal wel kennen en hen soms schaamteloos lijkt uit te lachen om hun manier van praten en vage zinnen, wil ze niemand de les lezen. De grappige anekdotes en beschreven situaties zijn vooral bedoeld om te laten zien dat taal allesbehalve saai is en zelfs heel vermakelijk kan zijn. De ene keer zul je heftig knikken bij een stuk waarin Paulien een irritatie blootlegt, terwijl je jezelf de andere keer herkent in iemand die taal op een eigenaardige manier gebruikt en met rode wangen achter de bladzijden schuilt. Naast de lezer vermaken met haar grappige beschrijvingen, heeft Paulien ook echte nadenkertjes tussen de grappen verstopt.

Living on the edge
‘Nou, geeft u mij maar zo’n ‘cappuccino”, zei de vrouw, ‘dat wil ik wel eens proberen.’
 Mijn gezin
‘Mijn hobby’s zijn tennis, golf, en mijn gezin natuurlijk.’

Paulien beschrijft situaties die iedereen kent. Het zingen van Sinterklaasliedjes, of nog erger: het maken van de gedichten. Het aanhoren van de klaagzang van de buurvrouw of het luisteren naar de troonrede waarin veel mooie woorden staan die feitelijk niets zeggen. Over monotoon praten, de drang om te genieten op vakantie, en ‘bepaalde mensen’. De gedachte achter namen, het schrijven van Valentijnskaarten en waarom ‘even heel eerlijk zijn’ eng is. Of taal nou je ding is of niet, dit is zo’n boek dat iedereen kan lezen. Om te lachen, na te denken, herkenning te vinden of juist nieuwe irritaties te ontdekken.

Mijn conclusie is duidelijk: dit boek mag eigenlijk niet in je boekenkast ontbreken. Het zorgt voor nieuwe inzichten over taal en laat je stilstaan bij je eigen dagelijkse taalgebruik, al moet je niet elk stuk even serieus nemen. Voor mij is dit dan ook een echt schrijfboek. Behalve lachwekkend, is het een boek waarbij je je bewust wordt van hoe taal gebruikt werd en wat wij er in de loop der tijd van gemaakt hebben. Hoewel dat soms niet echt positief is, blijft Paulien daar luchtig onder. Ze vindt niet dat onze taal aan het verloederen is, want de meeste voorbeelden die in het boek geschetst worden, zijn voorbeelden van taal die veel gebruikt wordt. En wanneer we iets veel gebruiken, word het normaler. Daarom vind er een grote ‘ontloedering’ plaats, aldus Paulien.

Niet alle columns zijn even grappig en af en toe slaat ze veel zijwegen in waardoor het wat onsamenhangend lijkt, maar ondanks dat blijft het boek een aanrader. Al is het maar omdat het haar elke keer weer lukt om over een ogenschijnlijk nietszeggend woord of uitdrukking een gevatte column te schrijven. Hoe je het lezen van dit boek ook ervaart, je hoeft tijdens het lezen in ieder geval niet bang te zijn dat het over jou gaat. Zoals Paulien aan het begin van het boek zegt: ‘Wees maar niet bang, het gaat niet over jou.’ Maar ergens misschien toch wel. Als schrijven zeg maar echt jouw ding is, dan is dit boek dat ook.

‘Taal is zeg maar echt mijn ding’ is geschreven door Paulien Cornelisse en te koop in verschillende boekwinkels en bol.com voor nog geen acht euro. Zowel in paperback als e-book.

 Eigen foto’s.

Gepubliceerd door

Rosalinde Markus

Rosalinde Markus (1994) is communicatiestudente en heeft al zolang ze zich kan herinneren een passie voor schrijven. Haar blog is een openbaar notitieboekje over schrijven, bloggen, creativiteit en wat haar opvalt in het communicatievak. Ook is ze hoofdredacteur van online literair tijdschrift Lood.

  • Een leuke recensie, ik wil dit boek zeker aanschaffen!

    • Bedankt! Ik heb ook geen spijt dat ik het aangeschaft heb, je ligt af en toe dubbel van het lachen. Soms vraag je je ook af of de situaties die ze beschrijft stiekem niet verzonnen zijn, maar dan zet ze expliciet bij dat het echt gebeurd is. Waardoor je vervolgens nog harder moet lachen. 😉

  • klinkt inderdaad als een leerrijk en grappig boek!

    • Dat is het zeker! Ik merkte na het lezen meteen sommige ‘foutjes’ in het dagelijks gepraat op. Alsof je oren ervoor openstaan na het lezen van dit boek.

  • Ik wil het eigenlijk al een tijdje, maar ik weet niet precies wat me tegenhoudt… Hij komt nu zeker op m’n wishlist!!
    Liefs, Manon

    • Misschien omdat het toch een beetje ‘vaag’ is? Een boek dat over taal gaat. Je hebt er dan nog niet meteen een goed beeld bij, maar ik hoop dat ik je beslissing door deze bespreking wat makkelijker heb kunnen maken. 🙂

  • Dit boek staat echt al heeeeeeeel lang op mijn verlanglijstje. Maar ik vergeet het steeds te kopen, ik zal het toch maar echt gaan doen.
    Het is best grappig, want ik maak zelf heel veel spel- en typfouten (vooral door slordigheid eigenlijk)en mijn vriendinnen en ik hebben daar altijd heel veel lol over, dus dit boek lijkt me geweldig.
    Goed geschreven, zoals altijd!
    Liefs, Jasmijn

    • Het klinkt inderdaad als een boek voor jou! Alleen gaat het niet echt om spelfouten, meer om ‘verkeerd praten’. Dus zinnen uitspreken waarmee je iets wil zeggen, maar eigenlijk betekenen die zinnen heel iets anders en zeg je dus vaak het tegenovergestelde van wat je bedoelt. En verkeerd gebruik van leestekens, dat soort dingen. Echte spelfouten vind je er niet in terug, maar juist daardoor is het boek grappig en voelt het niet alsof iemand je de les leest. 🙂

  • Zeker een aanrader, staat al een paar jaar in mijn boekenkast. Ik heb vooral krom gelegen om al die gekke kindernamen die ze opsomt. Het tweede deel vond ik iets minder geslaagd trouwens, heb je die ook?

    • Haha, ja en dan te bedenken dat de meeste namen ook nog echt praktijkvoorbeelden zijn. Hilarisch. Het tweede deel heb ik hier ook liggen, maar ik ben er nog niet in begonnen. Ik schrijf graag over een boek vlak nadat ik het uitgelezen heb, zodat alles nog vers in m’n geheugen zit en ik mijn eerste indruk goed kan overbrengen. Waarschijnlijk zal het tweede deel ook nog in deze categorie verschijnen, maar ik heb ‘m nog niet gelezen.

      Ben nu wel heel nieuwsgierig geworden door jouw mening!

  • Ik vind Paulien echt de meest grappige vrouw van Nederland. Een beetje on-nederlands grappig. Helemaal eens dus met jouw beschrijving.

  • Paulien is in België ook bekend, omdat ze meedeed aan de slimste mens ter wereld op een Vlaamse televisiezender, maar dat boek heb ik hier nog niet in de winkels zien liggen. Zou het boek ook voor Belgen een aanrader zijn? Dat ‘ding’ gebruiken wij hier niet en hier worden ook geen ‘Keesjes’ geboren (voor zover ik weet), dus misschien zijn de taalconstructies en -opmerkingen voor Belgen wel minder interessant?

    • Ja, volgens mij heeft ze daar wel eens over gepraat in DWDD. Dat ze toen een Vlaams woord (pendelaar, geloof ik) verkeerd interpreteerde en daardoor eruit lag. Ik denk dat het boek voor Belgen geen aanrader is, omdat ik laatst een recensie over het boek las van een Belgische vrouw die zei dat ze veel grappen niet begreep (omdat ze dus in België blijkbaar niet bestaan).

      Bedankt voor je aanvulling, heel waardevol!

  • Zoals altijd goed geschreven, echt mooi Rosalinde.x

  • Jaaa, dit is echt mijn taalbijbel. Gewoon ook, hoe kan een mens zoveel columns schrijven over taal? Het fascineert me. Bovendien is de inhoud fantastisch en heb ik ook meerdere malen kromgelegen. Haar tweede boek vond ik iets minder mooi, alsof ze moest zoeken naar taalergernissen maar het is er niet minder grappig om. Mijn recensie daarover was dan ook grotendeels positief. Goede recensie dit!