Anouk Hubatka: ‘Schrijf je eigen verhaal, dat maakt je uniek’

De verhalen van de twintig longlistschrijvers van de Grote Lowlands Schrijf- wedstrijd zijn gepubliceerd in een e-book. Heel leuk, maar niemand heeft het over de negentien schrijvers die net naast de hoofdprijs grepen. Wie zijn die enthousiaste schrijvers? In deze interviewserie interview ik zoveel mogelijk longlistkandidaten.

Ik begin met Anouk Hubatka. Ze studeerde Nederlandse taal en letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam en kwam met haar verhaal ‘Kinderspel’ op de longlist van de Grote Lowlands Schrijfwedstrijd terecht.

Je hebt Nederlandse taal en letterkunde gestudeerd. Is in die tijd de liefde voor het schrijven ontstaan?
Het zou kunnen dat toen een zaadje is geplant, maar de werkelijke liefde voor schrijven is ontstaan met mijn allereerste publicatie in 2001 in Zin. Mijn nicht bekende me dat ze een erotisch verhaal had geschreven en het met schaamrood op de kaken had verbrand. Ze daagde me uit het ook te proberen, een erotisch verhaal schrijven.

Zodoende ontstond ‘Zoete Meisjes’. Mijn nicht toonde mijn verhaal aan haar man, die uitgever was, en hij speelde het door aan zijn redactie. ‘Zoete meisjes’ deed de redactie besluiten een bundel erotische verhalen samen te stellen waarin mijn verhaal werd opgenomen.

Waarom besloot je om ‘Kinderspel’ in te sturen voor de Grote Lowlands Schrijfwedstrijd?
Ik heb een kader nodig om te schrijven, een opdracht. Wanneer alles kan en mogelijk is, maar niets hoeft, raak ik in een impasse. Een wedstrijd is in dat opzicht perfect: de opdracht is duidelijk, er is een bepaalde hoeveelheid woorden waar je je aan hebt te houden, er is een idee, een onderwerp of een doelgroep en er is een deadline waar je naar toe kunt werken.

Het verhaal laat zien dat je kinderen niets kunt opleggen en ze minder onschuldig zijn dan hun ouders vaak denken. Heb je een bepaalde bedoeling gehad met het schrijven van ‘Kinderspel’?
Een vriendin stuurde me de oproep voor de wedstrijd van Lowlands, ik had drie dagen voor de deadline. De wedstrijd sprak me aan omdat het de schrijver uitnodigde dwars door de schaamte te schrijven. Ik had nog twee halve verhalen liggen die graag vorm wilden krijgen en deze wedstrijd gaf me een reden om daar daadwerkelijk voor te gaan zitten.

Wat wil je nog meer met schrijven bereiken?
Toen ruim tien jaar geleden mijn verhalen werden gepubliceerd was er sprake van een boek. Maar ik kon het niet. Telkens als ik aan het boek dacht, kreeg ik het benauwd. Het enige boek dat geschreven wilde worden was heel zwaar qua onderwerp. Ik wilde geen zwaar boek schrijven en al helemaal geen egodocument. Ik schreef niets meer. Mijn schrijflust ging aan faalangst en zelfcensuur ten onder.

Met schrijven zoek ik een vorm voor de verhalen in mijn hoofd, want wat niet geschreven is blijft in mijn hoofd spoken als losse flarden. Wanneer wat ik schrijf uiteindelijk leidt tot publicatie, een boek of een bundel, dan brengt dat gelukkige rust. Dan kan ik de flarden uit mijn hoofd tevreden over de rugband aaien en wegzetten in de boekenkast.

Waar haal je de inspiratie voor je verhalen vandaan?
Ik had een avontuurlijke jeugd. Daarnaast liggen de glimmers gewoon op straat. Ik ben een ‘Roel met gevoel’ (naar een verhaal van Annie M. G. Schmidt). Ik leef heel intens. Al die indrukken moeten ergens heen. In dat opzicht is schrijven of dingen maken een noodzaak, het voorkomt dat ik uit mijn schil barst.

Je vertelde dat je weleens onzeker bent over wat je schrijft. Heb je misschien een tip voor jonge schrijvers die diezelfde onzekerheid ook voelen?
Yeah, als ik in de boekwinkel loop en al die prachtige boeken zie, dan denk ik: wat kan ik hier nou nog aan toevoegen? Van een dergelijke gedachte word je heel ongelukkig. Ik leerde een gouden tip op de opleiding voor Poppen- en Objecttheater van de NvP: het ultra-persoonlijke is universeel. Zoals een druppel water de wereld kan weerspiegelen.

Hoe dichter je bij jezelf blijft, hoe sterker je bent in wat je maakt. Mensen zullen zich eerder herkennen in iets persoonlijks dan in een groot thema. Een gebroken kopje in de afwas kan dieper raken dan een essay over de dood in het algemeen. Een sneu verhaal over een mislukte vakantie is leuker om te lezen dan een verhaal over de wereldpolitiek. Dus: schrijf je eigen verhaal, dat maakt je uniek.

QuoteAnoukHubatka4

Een andere tip is: staar je niet blind op het eindproduct, want dat kan verlammen. Eerst maken, dan pas censureren. Begin ergens, het maakt niet uit waar. Pas als het af is kan je gaan strepen. Soms heb je een paar of zelfs een boel bladzijden nodig om op gang te komen. Dat geeft niets, gun jezelf de omwegen en het proces om ergens te komen. Misschien kom je wel ergens anders uit dan je had bedacht, dat is het avontuur dat je aan kunt gaan.

Vind je jezelf meer een lezer of een schrijver en waarom?
Ik vind mezelf een maker. Als ik een plannetje heb om iets te maken, een verhaal, een pop, een kostuum, een optreden, een filmpje of wat dan ook, dan word ik gedreven door hetgene dat gemaakt wil worden. Iets maken geeft me een feestelijke reden om op te staan, het geeft me levenslust, het geeft me bestaansrecht.

Je hoort vaak van schrijvers dat ze een specifieke plek hebben waar ze het liefst schrijven. Waar schrijf jij het liefst?
Ik schrijf in de keuken, in bed, op de bank. Die laatste is geloof ik favoriet. Misschien omdat het weinig verwachtingen schept, lekker low profile op de toetsen rammelen.

Sommige schrijves hebben schrijfgewoontes, zoals vroeg in de ochtend schrijven, staand schrijven of liters koffie wegwerken voor ze beginnen. Wat zijn jouw schrijfgewoontes?
Als ik een idee of een zin heb, laat ik alles uit mijn handen vallen om het op te schrijven. Anders ben ik het alweer vergeten. Het maakt me soms tot een wazige moeder, want als een idee zich ‘s avonds aandient, wuif ik mijn zoon op een gegeven moment vanachter de computer naar bed met als gevolg dat hij pas gaat slapen wanneer ik uit de schrijfroes kom.

Heb je een schrijftip voor beginnende schrijvers die er ook van dromen om ooit gepubliceerd te worden?
Blogs en wedstrijden bieden een podium plus een gelegenheid om te oefenen. Verder is het handig iemand te kennen in de uitgeverswereld; een kruiwagen werkt. Een andere  manier om gepubliceerd te worden is op internet met crowdfunding.

Tot slot is het slim om alles wat je schrijft goed op te slaan of ergens op te bergen waar je het terug kunt vinden, zodat je het uit de kast kunt trekken wanneer er animo voor blijkt te zijn.

Het Grote Lowlands Schrijfwedstrijd e-book met daarin alle verhalen die op de longlist stonden, kun je hier gratis downloaden.

Gepubliceerd door

Rosalinde Markus

Rosalinde Markus (1994) is communicatiestudente en heeft al zolang ze zich kan herinneren een passie voor schrijven. Haar blog is een openbaar notitieboekje over schrijven, bloggen, creativiteit en wat haar opvalt in het communicatievak. Ook is ze hoofdredacteur van online literair tijdschrift Lood.