Van avondmens naar ochtendmens, hoe doe je dat?

Deze foto maakte ik woensdagochtend tijdens het hardlopen. De rest van de dag was volgepland met allerlei afspraken, dus ging om zeven uur de wekker en liep ik niet veel later een rondje langs het water. Het was rustig en er hing nog lage mist – of was het dauw? Ik kwam alleen hondeneigenaren met hun viervoeters tegen en schapen die ergens op een omheind grasveldje stonden om de boel te maaien. En hoewel het me moeite kostte om voor mijn doen zo vroeg de deur uit te gaan, kon ik me geen beter begin van de dag wensen. Sindsdien vraag ik me af: van night owl naar early bird, kan dat?

Vanaf het moment dat ik begon met het zetten van mijn wekker, is vroeg opstaan voor mij altijd ‘een ding’ geweest. Ik kom uit een ondernemersgezin waar de meeste wekkers om een uur of vijf afgaan, en al snel voelde ik de druk om daarin mee te gaan. Waarom zou je op bed blijven liggen als je ouders hard aan het werk zijn? En als zij jarenlang op dat tijdstip de dag beginnen, waarom doe ik dat dan niet? Omdat ik een avondmens ben, of althans, dat vertel ik me zelf al jaren.

Ik geloof wel in avond- en ochtendmensen. Ik geloof dat je van nature meer het één dan het ander bent. Zo krijg ik ’s avonds de beste ideeën – best frustrerend in een cultuur waar alles overdag gebeurt met als resultaat dat je ’s avonds uitgeteld op de bank hangt – en moet ik meer dan eens tientallen aantekeningen in Evernote maken voordat mijn hoofd besluit dat ik kan gaan slapen. Daardoor schrijf ik het liefst ’s avonds en denk ik bij het schrijven van een scriptie aan romantisch nachtenlang doorwerken tot het buiten licht wordt. De stilte, de – bewust opgezochte – eenzaamheid, de rust. Toch wil ik graag een ochtendmens zijn. Deels omdat dat het beste werkt in de Nederlandse cultuur – wie lang in bed blijft liggen, laat op kantoor komt of ’s ochtends geen mail beantwoordt is lui, traag of geen harde werker – en deels omdat ik nu begin te ontdekken dat ochtenden minstens zo mooi kunnen zijn als nachten.

‘Wake up every morning with a good attitude because everyday that you open your eyes gives you another day to try again.’

–  Alcurtis Turner

’s Nachts is er de creatieve rush, maar ’s ochtends zijn er volop mogelijkheden. Hoe vroeger je een dag begint, hoe meer tijd en energie je hebt. Dat viel mij tenminste op na het hardlopen. In plaats van moe voelde ik me energiek en voldaan. Het voelde alsof ik voor mezelf had gekozen door een halfuurtje tijd vrij te maken om te focussen en te ontspannen voordat de dag echt begon. Als je dat moment pas ’s avonds hebt, kan een dag heel lang duren. En daarnaast voelt het alsof je iedereen voor bent die dag. Jij bent al wakker, jouw dag is al begonnen. Je bent up and running terwijl de drukte van die dag nog niet aan je trekt. In plaats van achter de dag aan te lopen, loop je op de dag voor. Dat gevoel is heel krachtig en zorgt ervoor dat je vol energie aan je dag begint.

Hoewel ik dus van ochtenden ben gaan houden, ben ik nog steeds geen ochtendmens. Vijf uur opstaan lukt me alleen als dat betekent dat ik niet veel later in een taxi naar Schiphol zit. Zo niet, dan draai ik me liever nog eens om. Nu ik mezelf vaker dwing om vroeg op te staan, heb ik wel een aantal tips.

  1. Zorg ervoor dat je zin hebt in de dag
    Als je iets leuks te doen hebt of met een mooi project bezig bent, is het makkelijker om op te staan. Zorg er daarom voor dat je altijd iets leuks plant op een dag. Dat kan altijd, zelfs als je minder leuke afspraken hebt. Plan dan ergens een koffietje met een vriendin, kijk een spannende film als je weer thuis bent of doe iets anders waar je gelukkig van wordt. Kortom: find the thing that makes you want to jump out of bed in the morning.
  2. Geef jezelf een taak in de ochtend
    Ik heb mezelf gedwongen om vroeg in de ochtend te gaan sporten. Op die manier maak ik een afspraak met mezelf en heb ik dus een tijdstip waarop ik uit bed moet. Vroeger liet ik dat afhangen van mijn eerste afspraak of hoe laat ik op de hogeschool moest zijn. Als je jezelf een taak geeft die je ’s ochtends moet doen, laat je het van niemand anders afhangen dan van jezelf en jouw discipline.
  3. Stel een doel voor jezelf
    Schrijver Steve Berry schreef in de ochtenden voordat hij moest werken: ‘I’m a morning person because I learned to write my novels while still practicing law. I would get to the office at 06:30 am and write until other people arrived, around 9.’ Geef jezelf een doel zodat je weet waar je het voor doet en de vroege ochtenden leert waarderen.
  4. Ga op tijd naar bed
    Een open deur, maar op tijd opstaan lukt niet als je laat naar bed gaat. Persoonlijk heb ik 7,5 á 8 uur slaap per nacht nodig om te kunnen functioneren en presteren zoals ik wil, dus houd ik daar rekening mee. Zoek uit hoeveel slaap je nodig hebt en zorg ervoor dat je op tijd naar bed gaat zodat je de volgende dag fris kunt beginnen.
  5. Denk aan de lange termijn
    Op het moment dat de wekker gaat en je heerlijk warm opgekruld in bed ligt, blijf je liever nog even liggen. Dat gevoel herken ik. Heb je de avond ervoor moeite gedaan om in slaap te vallen en lig je net lekker, eist de wekker van je dat je alweer opstaat. Ik probeer altijd aan de lange termijn te denken. Als ik nu opsta, ben ik straks lekker productief en blij dat ik eruit ben gegaan. Maar als ik blijf liggen, heb ik straks spijt dat ik niet eerder ben opgestaan.
  6. Zet je hoofd uit
    Ik heb weleens aan mijn moeder gevraagd hoe zij het doet, dagelijks om vier of vijf uur opstaan. Haar advies: zet je verstand op nul zodra de wekker gaat. In plaats van alles te overdenken – wil ik er wel uit, ik ben nog moe, eigenlijk wil ik terug mijn bed in – moet je op de automatische piloot gewoon doen wat je wekker vertelt: opstaan en niet nadenken. Zodra je uit bed bent en een koud washandje over je gezicht hebt gehaald, wil je al niet meer terug naar bed.

Ben jij een ochtendmens of zou je het graag willen zijn?

Gepubliceerd door

Rosalinde Markus

Rosalinde Markus (1994) is communicatiestudente en heeft al zolang ze zich kan herinneren een passie voor schrijven. Haar blog is een openbaar notitieboekje over schrijven, bloggen, creativiteit en wat haar opvalt in het communicatievak. Ook is ze hoofdredacteur van online literair tijdschrift Lood.