Bibliotheken fotograferen voor ze verdwijnen

De meeste landen zijn trots op hun nationale bibliotheek. Niet alleen vanwege de vorm, de grootte of het ontwerp, maar vooral omdat alle nationale literaire meesterwerken erin opgeslagen liggen. Boeken van schrijvers door wie ze met trots worden vervuld, en dat koesteren ze. Terecht. Toch zijn plaatselijke bibliotheken minstens zo belangrijk, en juist die bibliotheken zijn klein, weten vaak met moeite open te blijven.

 

Schrijver George Orwell zei ooit dat een volk het meest kwetsbaar is wanneer het haar eigen geschiedenis niet kent. Als bibliotheken verdwijnen, komt die kwetsbaarheid ineens onaangenaam dichtbij. Bibliotheken zijn belangrijke instellingen die, net als musea, het verleden tastbaar maken en vorm geven door alle verhalen op te slaan en publiekelijk toegankelijk te maken. Dankzij bibliotheken kunnen we het beeld dat we van de wereld hebben bijschaven, betrouwbare informatie vinden en onze kennis vergroten. Elke generatie laat er zijn voetsporen achter, die jarenlang worden bewaard en gekoesterd, klaar om de volgende generatie door alle verhalen te leiden. De bibliotheek is onmisbaar omdat het ervoor zorgt dat we ons verbonden voelen met mensen die jaren geleden geleefd hebben en kennis verspreiden die anders verloren zou gaan.

In Amerika worden veel openbare bibliotheken gesloten, waardoor die kennis voor de inwoners van bepaalde staten onbereikbaar wordt door de lange afstanden die ze moeten afleggen om bij een andere bibliotheek te komen. Fotograaf Robert Dawson vindt het onbegrijpelijk dat zoveel bibliotheken hun deuren moeten sluiten en besloot daarom een reis door zijn land te maken om zoveel mogelijk bibliotheken op de foto te zetten.

”Libraries are under attack today. During the Great Depression, not a single library was closed. Now, as wealth becomes concentrated in the hands of fewer people, what is left for the rest of us? No matter our political persuasions or cultural differences, libraries connect us all.”

Hij is al zeventien jaar met het project bezig en wil zijn project dit jaar afmaken. Door over zijn idee te vertellen op Kickstarter, haalde hij in juni 2011 genoeg geld op om samen met zijn zoon door de laatste tweeëntwintig Amerikaanse staten te reizen en plaatselijke bibliotheken vast te leggen. Zijn foto’s moeten gezichten geven aan bibliotheken die niet weten hoe lang ze nog zullen bestaan. Zijn motivatie haalt Robert uit een beroemd citaat van dichter en toneelschrijver T.S. Elliot: ‘The very existence of libraries affords the best evidence that we may yet have hope for the future of man.’

Volgens Robert begrepen mensen in de negentiende eeuw al dat bibliotheken belangrijk waren voor onder andere het opdoen van kennis, maar lijkt dat gevoel nu veel minder aanwezig te zijn. Zelfs ondanks een onderzoek waaruit bleek dat eenennegentig procent van de Amerikanen bibliotheken nog steeds heel belangrijk vindt voor de samenleving. Door de bibliotheken te fotograferen, wil hij ervoor zorgen dat dat gevoel sterker wordt, we bibliotheken weer gaan waarderen en inzien hoe frustrerend het is dat ze nu, in een tijd waarin ontzettend veel mogelijk is, alsnog grotendeels verdwijnen.

”People understood that the future of democracy is contingent on an educated citizenry. They also felt that every citizen should have the right of free access to community-owned resources. These ideas coalesced into today’s public libraries which function as a system of non-commercial centers that help us define what we value and what we share.”

Eind dit jaar verschijnt zijn boek met daarin alle bijzondere portretten van de bibliotheken die hij opgezocht heeft. Ik kan me alleen maar afvragen hoeveel van die bibliotheken over tien jaar nog geopend zijn. George Orwell’s uitspraak lijkt, zelfs zoveel jaar na die bewering, toch vastere vormen aan te nemen.

Want wie leert onze geschiedenis aan de nieuwe generaties als de bibliotheken er niet meer zijn om daarbij te helpen?

Gepubliceerd door

Rosalinde Markus

Rosalinde Markus (1994) is communicatiestudente en heeft al zolang ze zich kan herinneren een passie voor schrijven. Haar blog is een openbaar notitieboekje over schrijven, bloggen, creativiteit en wat haar opvalt in het communicatievak. Ook is ze hoofdredacteur van online literair tijdschrift Lood.