Waarom iedereen creatief is en drie manieren om creatiever te worden

Flatss. De banaan spatte op het schoolbord uiteen, de verbrijzelde stukjes gleden langzaam naar beneden. Sommigen kleefden aan het witte plastic. Een stuk schil vloog tegen de muur waar het door de kracht van de klap in smurrie veranderde die van de muur droop. Op de vloer verscheen een gelig plasje. Ik pakte een in tact gebleven stuk banaan op en begon glimlachend met mijn presentatie. Ja, het was smerig. Maar ook creatief.

[heading margin_top=”14″]Om creatief te zijn heb je meestal een probleem nodig[/heading]

De meeste presentaties die je tijdens je studie te zien krijgt, zijn saai. Vast goed voorbereid, met alle informatie netjes verdeeld over acht PowerPoint slides of de hippere Prezi variant, maar saai. Niet gek, want regelmatig presenteer je over onderwerpen die niet direct je interesse hebben én doe je dat omdat het moet. Dus willen studenten er snel vanaf zijn, zetten ze wat slides achter elkaar en ratelen ze tien minuten over hun onderwerp. Zo, klaar. Wat is het cijfer?

Vorig jaar moest ik een presentatie geven over het banaanincident, of liever de actie tegen racisme van voetballer Dani Alves. Hij at de banaan die naar hem gegooid werd op, maakte daarmee een statement en dat beïnvloedde de media, de politiek en de burgers. Ik heb niet zoveel met voetbal, maar als ik er dan toch over moest vertellen, kon ik dat net zo goed op een boeiende manier doen. Dat is het moment waarop ik het ‘gooi een banaan’-plan bedacht.

Ik wilde ervoor zorgen dat ik de aandacht had van mijn medestudenten. Dat ze niet achterover leunden omdat het zo saai was, maar dat ze even hun aandacht erbij hielden. De banaan moest me daarbij helpen. Ik nam de banaan mee naar school, gaf hem aan een student die achterin zat, met de instructie hem te gooien zodra ik klaar stond om met mijn presentatie te beginnen. Hij deed het, iets te hard misschien, maar het werkte. Ik had de volle aandacht én een mooi opstapje naar de stunt van Dani Alves.

Hoewel de bananenpulp het lokaal vervuilde, was het ‘gooi een banaan’-plan één van m’n creatievere ideeën dat jaar. Ruim een jaar geleden definieerde ik creativiteit als volgt:

‘Creativiteit is het samenvoegen van of het geïnspireerd raken door bestaande ideeën en daar een nieuw idee uit laten ontstaan. En dan ook met dat idee aan de slag gaan, natuurlijk. Door het woord ‘ideeën’ is creativiteit in die zin breed toe te passen. Je zou het zo in kunnen vullen: bestaande oplossingen voor problemen gebruiken om een oplossing voor een nieuw probleem te creëren.’

Ik beloofde erop terug te komen, maar dat deed ik nooit. Tot nu. Ik geloof dat iedereen het vermogen heeft om creatief te zijn, maar of dat ook tot uiting komt ligt aan factoren als training en of je het in je werk gebruikt. Bij het woord ‘creativiteit’ denken mensen aan schrijven, schilderen, knutselen; artistieke beroepen. Maar creativiteit is ook: een probleem zien en een manier ontdekken om het op te lossen die net even anders is dan hoe anderen het doen. Vaak hele simpele oplossingen, waarbij anderen zich afvragen waarom zij daar nooit op zijn gekomen.

In de krant las ik een interview met kunstenaar Matthijs Booij. Hij wilde geen pensioenpremie betalen en daarbij geld kwijtraken aan tussenpersonen. Daarom zocht hij een andere manier om zijn pensioen bij elkaar te sparen. Die manier werd het ‘The One Thousand Drawing Pension Plan’. Hij wil duizend tekeningen verkopen. Voor een tekening betaal je één euro per maand tot aan zijn pensioen in 2050. Totaal betaal je dan zo’n 440 euro en verdient Booij zijn pensioen bij elkaar. Ook dat is een creatief idee.

Creatief zijn gaat dus verder dan een mooi bloemstuk maken of jezelf wagen aan een stilleven. Zin om creatiever te worden? Hieronder drie manieren die voor mij goed werken:

1. Weg met de druk

Druk is funest voor creativiteit. Weg met het gevoel dat er altijd iets zwaars op je schouders ligt. Geef jezelf (fysieke en mentale) ruimte om creatief te zijn. Begin niet vlak voor een deadline aan iets, maar neem er de tijd voor. Creativiteit kun je namelijk niet forceren. Ideeën krijg je ineens in de douche of onderweg in de auto terwijl je naar de radio luistert. Geef die ideeën dan ook wat tijd, denk niet dat het ‘nú moet gebeuren’.

2. Durf te brainstormen

Brainstormen klinkt suf en ook wat onzinnig. Alsof een slecht idee in je hoofd ineens beter wordt wanneer je het opschrijft. Misschien niet, maar durf slechte ideeën toe te laten. Op zoek zijn naar het perfecte idee, verlamt. Durf te brainstormen. Leg jezelf geen beperkingen op, schaam je niet voor je gedachten en schrijf alles op, ook al lijken de ideeën slecht of onmogelijk.

3. Train jezelf

Ik geloof dat je creativiteit kunt trainen. Wees nieuwsgierig, stel jezelf eens vragen bij iets dat je leest of ziet. Denk na over problemen (alledaags of op wereldniveau) en durf er oplossingen voor te verzinnen. Hou je meer met creativiteit bezig, plan bijvoorbeeld dagelijks een halfuurtje waarin je gedachten en vragen opschrijft. Als je je meer met creativiteit bezighoudt, krijg je meer oog voor ideeën (net zoals je door bloggen ineens oog krijgt voor mogelijke onderwerpen).

Wat is voor jou creativiteit?

Afbeelding door: TwistedSifter.com

Gepubliceerd door

Rosalinde Markus

Rosalinde Markus (1994) is communicatiestudente en heeft al zolang ze zich kan herinneren een passie voor schrijven. Haar blog is een openbaar notitieboekje over schrijven, bloggen, creativiteit en wat haar opvalt in het communicatievak. Ook is ze hoofdredacteur van online literair tijdschrift Lood.

  • Lilith_8

    Mooi stuk, Rosalinde! Ik geloof dat ik hier nog wel eens op terug zal komen.