Een letterlijk blok voor schrijvers

Wanneer het schrijven even niet zo goed gaat en de woorden in de pen blijven steken, noemen we dat vaak een schrijversblok. Het woord brengt geen mooie associaties met zich mee. Persoonlijk zie ik een depressieve schrijver die zijn zorgvuldig beschreven vellen verscheurt, in het brandende haardvuur gooit en troost probeert te vinden in de kroeg. Het liefst verdringen we dat beeld en romantiseren we het schrijven, hopend dat we nooit met zo’n creatieve blokkade te maken krijgen. Speciaal om ons daarbij te helpen, is het boekje The Writer’s Block geschreven. Heel letterlijk.

Schrijven is een creatief proces en als dat proces, om wat voor reden dan ook, voor langere tijd wordt onderbroken, heb je te maken met een schrijversblok. Geen enkele zin lijkt goed genoeg, het verhaal loopt vast en alles wat je eerder geschreven hebt, is in jouw ogen de inkt niet waardig. Het is een blokkade die schrijven bijna onmogelijk maakt en al het plezier erin wegneemt. Op de voorkant van het vierkante boekje wordt meteen duidelijk dat die blokkade geen verzinsel is. Het boekje is een nationale bestseller. We willen maar wat graag de oplossing voor het schrijversblok vinden en halen die wijsheid, zoals het een ware schrijver betaamt, graag uit een boek.

In het boekje staan meer dan zevenhonderd ideeën om je creativiteit weer op gang te krijgen. De gedachte erachter is simpel. Alles wat je nodig hebt om weer geïnspireerd te raken, is een prikkel. Het boekje probeert die prikkels te geven in de vorm van adviezen van legendarische schrijvers als Ernest Hemingway, Mark Twain en John Irving. Naast die citaten bevat het ook foto’s, ideeën voor je verhaal en schrijfoefeningen. Allemaal bedoeld om jou van het schrijversblok af te helpen.

Hoewel er tientallen onderzoeken naar het beruchte probleem onder schrijvers gedaan zijn, sta ik er kritisch tegenover. Ik geloof dat het onvermogen van de schrijver om daadwerkelijk te schrijven vooral iets persoonlijks is. Iets dat niemand anders dan de schrijver zelf kan oplossen. Ik vraag me dan ook af of wat algemene foto’s en adviezen genoeg zijn om de schrijver van het schrijversblok te verlossen. De schrijfoefeningen zijn vaak lachwekkend, vooral omdat ze je vragen een gebeurtenis of moment te beschrijven dat je liever niet meemaakt. Ik bedoel, niemand wil graag een lift delen met een vijandige collega, toch? En dat zes uur lang. Of een incident naar boven halen dat tegen je gebruikt kan worden als je ooit iets in de politiek zou gaan doen.

De oefeningen zijn dan ook leuk verzonnen, maar het zijn geen ideeën die echt verrassen, laten nadenken of je tot een nieuw inzicht brengen. De meeste ideeën, zoals het grootste risico beschrijven dat je ooit genomen hebt, een virus in je verhaal verwerken en bij het beschrijven van een seksscène veel aan de verbeelding van de lezer overlaten, zijn zo simpel dat je ze zelf ook al bedacht had. En zeker niet voldoende om die gecompliceerde, creatieve blokkade weg te nemen.

Het is een grappig boekje om bij de hand te hebben tijdens het schrijven en om af en toe door te bladeren voor mooie citaten, maar niet dé oplossing voor het schrijversblok. Wel staan er openingszinnen voor je verhaal in die intrigeren, terwijl je ze toch op je eigen manier in het verhaal kunt verwerken. Ze zijn doordacht, roepen vragen op en beloven de lezer een bepaalde ontknoping. Ook de bibliografie achterin het boekje waarin de beste boeken, krantenartikelen en websites over schrijven staan opgesomd, is de moeite waard om door te nemen.

Fascineert het schrijversblok je? Dan staat er ook een rijtje films over het fenomeen in het boekje. En wie weet heb je iets aan de beladen woorden van grote schrijvers die vertellen hoe zij met zo’n blok omgaan. Maar of de veelal oppervlakkige teksten (‘write everywhere’) en sfeerbeelden diep genoeg gaan om je te prikkelen? Dat lijkt me iets dat je zelf moet ervaren. Een schrijversblok blijft, hoe dan ook, toch persoonlijk.

The Writer’s Block is geschreven door Jason Rekulak en verkrijgbaar bij bol.com voor acht euro.
  Eigen foto’s.

Gepubliceerd door

Rosalinde Markus

Rosalinde Markus (1994) is communicatiestudente en heeft al zolang ze zich kan herinneren een passie voor schrijven. Haar blog is een openbaar notitieboekje over schrijven, bloggen, creativiteit en wat haar opvalt in het communicatievak. Ook is ze hoofdredacteur van online literair tijdschrift Lood.

  • joten

    hier kan ik je beter volgen. ik denk ook dat een schrijversblok persoonlijk is. er mogen dan al wel hulpmiddeltjes bestaan, het is uiteindelijk toch de geest van de schrijver die terug moet “opstarten”. ik denk dat “druk” wegnemen een eerste vereiste is.

  • floorsstijl

    Het lijkt me wel een inspirerend boekje!

  • Dat is het in zekere zin ook wel, maar of de paar inspirerende ideeën die erin staan de acht euro waard zijn, weet ik niet. Dat laat ik de lezer voor zichzelf uitzoeken/bepalen. 🙂

  • Ah, mooi! Bedankt voor je reactie weer. Ik ben het met je eens! Als je een aantal geweldige boeken gepubliceerd hebt, ligt de lat erg hoog voor het volgende boek. Druk wegnemen lijkt me een must om vrij te kunnen schrijven. Trouwens, je andere reacties over schrijven als vakman en kunstenaar hebben me aan het denken gezet! Wellicht verschijnt daar nog een aparte blog over. Bedankt voor je aanvulling!

  • Ik heb al soortgelijke boekjes zien liggen in de boekenwinkel hier, maar ‘k heb er geen gekocht. ‘k Denk dat mijn koppigheid daar weer komt opduiken: als ik zo’n schrijversblok heb, dan wil ik dat zélf overwinnen, met mijn eigen ideeën en niet met die van anderen…
    Ik word er ook altijd een beetje gek van dat ze met namen als Mark Twain en Ernest Hemingway beginnen gooien – het wordt zo voorgesteld alsof je écht geen schrijver kunt worden als je dat boekje niet bij je hebt…