Hoe ver mag je gaan in fictie?

Mag je als schrijver alles schrijven zolang er ‘roman’ op de voorkant staat? Of een disclaimer op de eerste bladzijde? Eens in de zoveel tijd komt die vraag terug. Dan herkent iemand zich in een fictief personage en neemt de schrijver een advocaat in de arm. Het gebeurde ook bij Emma Curvers. Haar debuutroman gaat over een gezin dat lijdt onder de psychische problemen van de vader. Haar vader herkende zichzelf erin en spande een rechtszaak tegen zijn dochter aan.

Voor mij was de rechtszaak de aanleiding om me er verder in te verdiepen. Kun je zomaar alles schrijven? En moeten familieleden, vrienden of kennissen dat pikken? Hebben zij het recht om er iets van te zeggen wanneer zij zich in een personage herkennen? Of stellen ze zich dan aan? Ik vroeg aan mijn vader of hij de vader van Emma Curvers begreep. ‘Ja,’ zei hij. ‘Een boek over iemand schrijven en hem daarin negatief afschilderen, is een makkelijke manier om wraak te nemen of een ruzie uit te vechten. Zo’n man kan daardoor schade oplopen.’

Natuurlijk weten we niet hoe het zit. We weten niet wat er is gebeurd en daarom is het moeilijk om er iets over te zeggen. Maar we kunnen ons wel afvragen waar de grens ligt tussen feit en fictie. Mag je zomaar alles opschrijven? Of zit er een grens aan, zo eentje waar je urenlang over kunt discussiëren, zoals bij de vrijheid van meningsuiting? Een interessante vraag vind ik, dus schreef ik er een column over voor online literair tijdschrift Lood. Je kunt m’n column hier lezen.

Ik ben trouwens heel benieuwd hoe jullie hierover denken. Geeft het woord ‘roman’ op de voorkant van je boek en een disclaimer aan de binnenkant je het recht om alles op te schrijven of zijn er grenzen? En zo ja, waar liggen die grenzen dan?

Gepubliceerd door

Rosalinde Markus

Rosalinde Markus (1994) is communicatiestudente en heeft al zolang ze zich kan herinneren een passie voor schrijven. Haar blog is een openbaar notitieboekje over schrijven, bloggen, creativiteit en wat haar opvalt in het communicatievak. Ook is ze hoofdredacteur van online literair tijdschrift Lood.

  • Ik moet zeggen dat ik die vader ook wel begrijp, meer omdat het zo overduidelijk was dat het over hem ging. Er is niks mis met personages uit boeken die (lichtelijk) gebaseerd zijn op iemand, maar het gaat wel om de manier waarop.