Fictie die verandert in werkelijkheid

Zijn dood is nog steeds een mysterie. Hij verdween drie dagen en werd daarna ijlend teruggevonden op een bankje. Niemand wist hoe hij daar terecht was gekomen. Enkele dagen later overleed hij, zonder iemand te kunnen vertellen wat er was. Niet de meest waardige manier om te sterven. Zeker niet wanneer je een erkende, dichtende schrijver bent. Toch liep het voor Edgar Allan Poe nog goed af. Vooral wanneer je bedenkt hoe de door hem bedachte personages in zijn boeken aan hun einde kwamen. Ze werden opengereten, doorgesneden of zelfs levend begraven. Ja, Edgar kwam er nog goed vanaf.

Het was een tragisch begin van de film, die voor een deel geïnspireerd is op het leven van de Amerikaanse schrijver. Edgar, zittend op een bankje. Het was 1849 en de dood stond dichter bij hem dan het leven. Na die scène neemt het verhaal een duikvlucht in het verleden. We zien hoe Edgar dronken en zonder geld in een kroeg zit. Hij raaskalt over een van zijn beroemde gedichten en noemt de omstanders ‘cultuurbarbaren’ omdat ze het gedicht over de raaf niet kennen. Het is een veelzeggend kijkje in zijn leven dat van tragedies aan elkaar hangt. Hij is een van de eerste schrijvers die van de pen probeerde te leven. En een van de velen die daardoor een arm en mistroostig leven leidden. Het wordt er niet veel beter op als hij de volgende dag op het politiebureau moet verschijnen. De rechercheur vertelt een verhaal. Het gaat over twee gewurgde vrouwen en een wonderlijke plaats delict. ‘You are reffering to one of my stories,’ meent Edgar. ‘A work of fiction!’ De rechercheur schudt zijn hoofd. ‘I am afraid I am not.’ Er is een seriemoordenaar actief. En de bizarre, bloederige verhalen van de schrijver dienen als inspiratie. Ze lopen allemaal dodelijk af.

Een seconde begreep ik hoe Edgar zich moest voelen. Zijn fantasie, zijn verhalen, werden nu werkelijkheid. Elk detail van elke moord werd precies uitgevoerd zoals Edgar in zijn boeken beschreven had. Hij was het die de moordenaar op deze lugubere ideeën had gebracht. Terwijl het verhaal zich verder voor mijn ogen ontrafelde, dwaalden mijn gedachten af. Hoe is het mogelijk dat er mensen zijn die dit soort fictie niet van de realiteit kunnen onderscheiden? En waarom zouden ze deze gruwelijke fantasieën werkelijkheid willen laten worden? Door de film werd ik me ervan bewust dat schrijvers een bepaalde verantwoordelijkheid hebben wanneer ze een boek schrijven. Je zet bewust je fantasieën, ideeën en gedachten op papier. Met het risico dat anderen ermee aan de haal gaan, ze op hun eigen manier interpreteren en ze, in het ergste geval, tot uitvoering brengen. Als schrijver moet je er eigenlijk van tevoren zeker van zijn dat je ermee kunt leven als dat gebeurt. En op dat moment sloeg de twijfel toe. Want dat kan ik niet.

De film eindigt met het beeld van de schrijver op het bankje. Hij staart naar de lucht, waar sneeuwvlokjes langzaam naar beneden dwarrelen. Net zoals het leven langzaam uit hem weg vloeit. Niet veel later begint de aftiteling, en ik voel de opluchting. Er is namelijk één ding aan deze film dat me, ondanks alles, een gerust gevoel geeft. Het grootste gedeelte is fictief.

Gepubliceerd door

Rosalinde Markus

Rosalinde Markus (1994) is communicatiestudente en heeft al zolang ze zich kan herinneren een passie voor schrijven. Haar blog is een openbaar notitieboekje over schrijven, bloggen, creativiteit en wat haar opvalt in het communicatievak. Ook is ze hoofdredacteur van online literair tijdschrift Lood.

  • Ja, dat vind ik ook een enge gedachte. Het verhaal dat ik in mijn hoofd heb, is niet bepaald vrolijk te noemen… Het is wel de bedoeling om mensen aan het denken te zetten, maar alleszins niet om ze tot daden toe aan te zetten 😮
    Vond je het overigens een mooie film?

    • Precies! Ja, het was een mooie (af en toe ietwat lugubere) film. Erg spannend ook! Ik heb je mail trouwens ontvangen, reageer er straks eventjes op. 🙂

  • Eva

    The raven, te gekke film!

    • Haha, ik was al benieuwd wanneer iemand de film zou herkennen. Inderdaad een film die zeer de moeite waard is! 🙂

  • Anonymous

    De verhalen van Poe, ongekende klasse. Maar inderdaad a sick twist zoiets, aan de andere kant. Neem een mes, de fabrikant maakt een mes. De een gebruikt het om brood te snijden voor hongerige kinderen, of er een operatie mee uit te voeren, allemaal goed. Een ander pakt hetzelfde mes, dezelfde moleculen en snijdt er een peuter de keel mee door, hij doet kwaad. Kun je de maker ervoor verantwoordelijk houden? In de meeste gevallen niet, in sommige gevallen wel. Het verschilt per context, maar het gegeven, het dilemma is interessant, eng interessant.

    S.W.

    • De schrijver legt tot in detail uit hoe de moorden gepleegd worden. De fabrikant stopt geen gebruiksaanwijzing bij het mes waarin staat: ‘Om een peuter de keel open te snijden kunt u het handvat het beste zo vasthouden en de punt van het mes richting de keel richten.’ In de context van de schrijver denk ik dat je een zekere verantwoordelijkheid hebt. In de context van de fabrikant een stuk minder, want hij maakt het mes alleen maar. Hij instrueert de gebruiker niet tot het begaan van misdaden. Een schrijver maakt het boek niet alleen, hij schrijft er een (in dit geval) luguber verhaal in waarmee hij anderen op ideeën kan brengen. Ook al is dat niet zijn intentie, volgens mij zijn deze twee dingen toch verschillend.

    • je hebt daar een punt, en ik denk dat zoiets meer voorvalt dan we denken.

    • Anonymous

      Toch maak je een denkfout, de fabrikant produceerde het mes met de functie van snijden. De schrijver schreef het boek niet met een andere functie dan die van lezen. De gedachten van de lezer zijn voor diens verantwoording, tenzij de schrijver heel direct oproept tot geweld: ‘Ga de straat op, gij lezer, grijp een kleuter etc.’.

      S.W.