Identiteitscrisis als journalist of columnist

Wat het verschil is tussen een journalist en een columnist, vroeg Joris Luyendijk zich af in zijn column in nrc.next. Het is een vraag waar je lang over kunt discussiëren. Want zijn columnisten niet ook journalisten, maar dan een ander soort dan de verslaggevers die krantenartikelen schrijven? En verschijnen hun stukken niet gewoon allebei in de krant? Hoewel de vraag nooit eerder in me opgekomen was, begon ik er over na te denken. Want wat is het verschil? En zijn er eigenlijk niet meer overeenkomsten dan verschillen? Lastig. Gelukkig gaf Joris ook zelf het antwoord.


‘Columnisten hebben meningen waarmee ze zich identificeren en journalisten hypotheses die ze koel ontleden,’ schreef hij. Volgens hem zit het verschil erin dat columnisten argumenten bedenken waarmee ze hun mening zo sterk mogelijk onderbouwen, terwijl journalisten juist op zoek gaan naar de weerlegging van hun veronder-stellingen. ‘Vandaar dat de beste columns lezen als preken,’ stond er, ‘en de beste journalistiek als wetenschap.’ Beknopte definities, maar in de kern lijkt dat wel te zijn waar beide beroepen uit bestaan.

Toch miste ik er iets in, want het verschil dat Joris benoemt, impliceert dat de journalist zich met onderzoek bezighoudt dat bijna wetenschappelijk te noemen is, terwijl de columnist achter zijn computer gaat zitten met het idee om krantlezend Nederland eens even zijn mening op te dringen. De journalist als persoon die de feiten altijd bij de hand heeft en de columnist als persoon die altijd maar één mening de juiste vindt en dat is dan natuurlijk de zijne.

Iets te ongenuanceerd, iets te generaliserend. Dus zocht ik verder om het precieze verschil te achterhalen. Ik vond een wat algemene definitie van Van Dale, twee ongefundeerde Wikipedia pagina’s en een column van Ilja Leonard Pfeiffer, die naast columnist ook schrijver is. Hij omschreef een columnist als iemand die het nieuws nauwgezet bijhoudt om de lezer te kunnen melden wat er die week gebeurd is. Hij heeft gelijk, veel columnisten schrijven over actualiteiten, maar dat doet een journalist toch ook? De hoofdtaak van een journalist is juist om de lezer te informeren en hem een beeld te geven van wat er in de wereld speelt. Ook zijn definitie is daarom voor mij niet sluitend.

Toen ik verder zocht, kwam ik een video interview tegen van Alexander Klöpping, die regelmatig te zien is bij De Wereld Draait Door. Hij wordt vaak omschreven als internetjournalist, maar heeft daar zelf ernstige twijfels over. ‘Het is een identiteitscrisis waar ik nog niet uit ben,’ zegt hij in het interview. ‘Het mooie aan het vak journalistiek vind ik dat er bepaalde waarden bij horen. En daar wil ik me hoe dan ook graag aan houden.’ Of een columnist iets anders is dan een journalist? ‘Ja, dat wel,’ beaamt hij.

Fragment uit de column van Ilja Leonard Pfeiffer in nrc.next op vrijdag 5 april 2013

 
Tja, als Alexander niet precies weet hoe hij zichzelf moet noemen en Ilja me ook geen duidelijk antwoord kan geven, welke definities blijven er dan nog over? Die van Van Dale en de beknopte definities van Joris. Te algemeen om het verschil echt duidelijk te krijgen, dus moet ik misschien maar mijn eigen definities aan de beroepen geven. Voor mij is een belangrijk verschil dat ik er bij de stukken die door een journalist geschreven zijn, van uitga dat de informatie betrouwbaar is.

Ik vertrouw erop dat de journalist de kwestie heeft onderzocht en de feiten als basis heeft gebruikt. Bij een columnist denk ik aan vooral subjectieve stukken die de lezer tot nieuwe inzichten brengen of vermakelijk zijn. Een journalist heeft voor mij als doel de lezer te informeren op basis van feiten, terwijl een columnist de actualiteiten in context plaatst, de lezer vermaakt of aanzet tot nadenken op basis van zijn eigen mening en gedachten over het onderwerp.

Hoewel ik lichte tevredenheid voel wanneer ik mijn persoonlijke definities lees, heb ik geen echt sluitende definities en heb ik mijn vinger niet op het precieze verschil kunnen leggen. Naast verschillen als objectiviteit en subjectiviteit en feiten en meningen, zijn er namelijk ook veel raakvlakken en zelfs overlappingen. Over de definities kan dus gediscussieerd worden, maar één ding staat in elk geval vast: kranten hebben zowel journalisten als columnisten nodig om een krant te kunnen vormen tot een waardevolle bron van nieuwsgaring. En ik als lezer ook.

Eigen foto’s.

Gepubliceerd door

Rosalinde Markus

Rosalinde Markus (1994) is communicatiestudente en heeft al zolang ze zich kan herinneren een passie voor schrijven. Haar blog is een openbaar notitieboekje over schrijven, bloggen, creativiteit en wat haar opvalt in het communicatievak. Ook is ze hoofdredacteur van online literair tijdschrift Lood.