Interview door Mariska Siebel: hoe denk ik over de papieren krant?

In het verleden schreef ik met enige regelmaat over journalistiek. De focus van mijn blog ligt daar inmiddels niet meer, maar het blijft een onderwerp wat me enorm interesseert. Lezeres Mariska Siebel benaderde me laatst voor een kort interview. Ze schrijft een essay over de toekomst van de papieren krant en wilde graag weten hoe ik daarover denk. Ik vond haar vragen erg leuk, dus deel ik het vandaag met jullie.

Even om op te warmen, wat vind je van de papieren krant zoals wij hem nu kennen? Welke lees jij?
Ik vind de papieren krant nog te ouderwets. Niet in de zin van dat de krant nog steeds op gedrukt papier verschijnt (want daar is absoluut iets voor te zeggen), maar de inhoud. Veel kranten lijken stukken nog op dezelfde manier in te delen, te schrijven en te publiceren als jaren geleden. Te stoffig en teveel krampachtig vasthoudend aan hoe ze het altijd al deden. Volgens mij is dat niet iets wat veel jongeren van mijn leeftijd aanspreekt.

Als ik om me heen zie hoeveel jongeren geabonneerd zijn op een tijdschrift en hoeveel op een krant, dan is dat echt een bizar verschil. Voor de tijdschriften geven ze geld uit, maar een krant lezen ze zelfs nog niet als hij een paar weken gratis en vrijblijvend wordt aangeboden. Ik denk dat kranten een manier moeten vinden om nieuws echt interessant en belangrijk te maken zodat ook zij het weer echt geld waard vinden.

Zelf heb ik jarenlang De Telegraaf gelezen omdat mijn ouders op die krant geabonneerd zijn, maar persoonlijk vind ik het geen fijne krant. Daarom heb ik begin dit jaar een proefabonnement genomen op nrc.next en nu sinds half oktober een volledig abonnement op nrc.next. Wat ik bij next bijvoorbeeld heel goed vind, is dat ze maar heel kort de belangrijkste ANP berichten neerzetten. Dat nieuws lees je over het algemeen toch al op internet of hoor je van anderen. Daarom is het niet nodig om het zoveel ruimte in de krant zelf te geven.

Ben je geabonneerd op de krant of koop je hem? En hoe vaak?
Ik ben erop geabonneerd. Daarvoor kocht ik hem af en toe en ik zag hem regelmatig in treinen liggen. Toen ik losse exemplaren kocht, keek ik wel vaak eerst naar wat er die dag in stond, om vervolgens te besluiten de krant wel of niet te kopen. Ook ben ik lid van journalistiek initiatief De Correspondent, een uniek en volledig advertentievrij medium.

Kun je een voordeel en een nadeel noemen van de papieren krant?
Een nadeel vind ik de deadline. Een paar weken geleden werd ik uitgenodigd om een paar uurtjes op de redactie van NRC en nrc.next mee te kijken en daar werkten ze nogal onder stress omdat de eerste zaterdageditie van nrc.next gemaakt werd. Die editie moest om kwart voor negen af zijn zodat hij om uiterlijk negen uur naar de drukker kon. Dat is een strakke deadline en omdat nieuws snel verandert, vind ik dat wel een nadeel.

Een mooi voorbeeld van de afgelopen week is dat er in vier kranten die ik die dag doorbladerde minstens één artikel stond over het weeralarm. In die artikelen werd nog gesproken over code oranje, terwijl de avond daarvoor bekend was gemaakt dat het veranderde in code rood. Dan zie je hoe snel nieuws veroudert en hoe onhandig dat is als je een papieren krant maakt.

Een voordeel vind ik het gevoel en de mogelijkheden voor de opmaak. Toevallig bekeek ik laatst voor mijn studie een onderzoek van Schijns & Smit, waaruit bleek dat offline media (dus ook kranten) nog steeds boven online versies daarvan geprefereerd worden. Ik citeer even iets uit het onderzoek:

‘’Offline custom magazines still hold a much stronger position compared to online magazines in terms of the medium’s audience and average reading time. Another benefit is that customers in general prefer offline. It offers them something tangible and physical they can hold and engage with.

Paper still feels good and has a huge amount of strength.  Digital magazine is suggested to compliment rather than substitute the print edition very well since media channels learn to co-exist.’’

Dat gevoel nog zoveel meerwaarde heeft, kwam daar dus ook in naar voren. Daarnaast vind ik dat veel krantenwebsites op elkaar lijken. Digitaal zie je niet veel verschil in de opmaak van kranten en met dalende advertentiekomsten is voor vernieuwend design of het uitbesteden van de opmaak aan een creatief bureau waarschijnlijk geen optie.

Voor mijn gevoel kunnen kranten daarom nog niet zoveel met de opmaak op internet. Op papier heb ik dat idee op de een of andere manier wel, dat er meer met de opmaak gedaan kan worden en dat kranten ook beter weten wat ze daarmee aan moeten.

Op nieuwswebsites en nieuwsapps kun je gratis een verkorte versie van de artikelen uit de krant lezen. Dit is wat heel veel mensen doen bijvoorbeeld in de trein of metro. Doe je dit weleens?
Ja, dit doe ik weleens, maar dan vooral via Twitter. In de trein scroll ik door m’n timeline en als ik dan interessante artikelen voorbij zie komen, klik ik ze aan. Daarnaast hou ik door mijn interesse voor schrijven ook de boekenbijlage en andere aan schrijven gerelateerde artikelen in de gaten. Als dat soort artikelen voorbij komen en ik ben niet in de gelegenheid om een krant te kopen, lees ik het ook graag online. Nieuwsapps gebruik ik persoonlijk niet. Ik heb het wel geprobeerd, maar ik vond het niet fijn.

Welke eigenschappen maken de krant zoals hij nu is, vind je? Ofwel, wat vind je er zo leuk aan? Is het de situatie waarin je de krant leest, het papier, de plaats waarop je de krant leest etc.
Voor mij hoort de krant bij mijn ochtendritueel. Als ik ’s ochtends tijd heb, zet ik koffie en pak ik de krant. Dat is voor mij echt even ontspannen voor de andere verplichtingen en bezigheden van de dag beginnen. Ook de keuzes van de redactie maken de krant zoals hij is vind ik, want in nrc.next tref ik regelmatig artikelen aan over onderwerpen die met direct interesseren, maar zo opgeschreven zijn of zo belangrijk worden gemaakt dat ik het toch lees.

Kun je het je voorstellen dat de papieren krant over vijf jaar niet meer bestaat?
Aan de ene kant wel, maar aan de andere kant totaal niet. Ik kan me voorstellen dat het maken van een papieren krant op een gegeven moment te duur wordt en toch te ouderwets. Nieuws is snel en mijn generatie (om het maar even zo te zeggen) wil dat ook. Ze willen niet in de krant van vandaag nieuws van gisteren lezen, want dan kijken ze liever op internet. De behoefte van de doelgroep verandert, dus kan ik me voorstellen dat de krant drastisch daarin mee moet.

Aan de andere kant is het zo normaal dat je in de supermarkt loopt en een rek met kranten ziet staan. Of het beeld van de krant die op de mat voor de brievenbus ligt. En achtergelaten kranten op treinstoelen. Dat ‘hoort’ erbij. De papieren krant kom je overal tegen. Dus ja, ik kan het me wel voorstellen vanuit het oogpunt van de kranten zelf, maar als lezer blijft het onvoorstelbaar.

Denk je dat de nieuwe media de papieren krant over kunnen nemen?
Naar mijn idee niet. Veel kranten zien de papieren krant volgens mij toch nog steeds als hun hoofdproduct en beschouwen de digitale krant als een bijzaak (al verandert die houding gelukkig steeds meer volgens mij!). Ook geloof ik erg in wat Schijns & Smit in hun onderzoek concludeerden: de online mogelijkheden vormen een aanvulling op de papieren krant.

Media leren om naast elkaar te bestaan. De huistelefoon verdween niet door de komst van het mobieltje en de televisie is niet uit huis gezet door de komst van het internet en Uitzending Gemist. Ik hoop eigenlijk dat dat met de krant ook zo zal gaan. Dat ze niet verdwijnt ondanks de digitale mogelijkheden en concurrentie.

Waarom moet de papieren krant volgens jou blijven, of niet?
Dat antwoord heb ik ondertussen al een beetje verklapt. Om me heen hoor ik dat veel jongeren de papieren krant als grote last voor het milieu zien en op een journalistiek blog werd het ‘een papieren schuldgevoel’ genoemd. Ik geloof niet in het papieren schuldgevoel. Papier heeft voor mij meerwaarde. Als ik een steengoed interview in een krant of tijdschrift lees, wil ik het hebben om te bewaren en later nog eens door te kijken. De foto is gedrukt net wat mooier, het houdt fijn vast en het is fysiek.

Dat spreekt me nog steeds heel erg aan in de papieren krant. Als hij verdwijnt, vind ik dat jammer, maar dan ben ik er wel van overtuigd dat er creatieve oplossingen zullen worden gezocht en initiatieven gestart om de leeservaring digitaal zo dicht mogelijk te evenaren en van de digitale krant minstens zo’n mooi product te maken als de papieren krant.

Bedankt, Mariska, voor je spontane interview!

Gepubliceerd door

Rosalinde Markus

Rosalinde Markus (1994) is communicatiestudente en heeft al zolang ze zich kan herinneren een passie voor schrijven. Haar blog is een openbaar notitieboekje over schrijven, bloggen, creativiteit en wat haar opvalt in het communicatievak. Ook is ze hoofdredacteur van online literair tijdschrift Lood.

  • lindakwakernaat

    Nadeel van de gedrukte krant vind ik dat het oud nieuws is