Als journalist zoek je pijnpunten en infecties: wat zegt dat over nieuws?

Ik ben op zoek naar een been met een wondje. Waarom? Om er een roestige spijker in steken. Nu denk je op z’n minst dat ik gek ben. Toch is dat precies wat Trouw-journalist Hans Marijnissen vertelde tijdens een gastcollege. ‘Als journalist moet je op zoek naar de pijnpunten. Je moet aanvoelen waar het schuurt in de samenleving.’ Een gewond been dus, waar de journalist een roestige spijker in kan steken. In een wondje dat goed geneest zit geen verhaal. Als het wondje verandert in een infectie wordt het voor journalisten pas interessant.

‘Nieuws is voor het brein wat suiker is voor het lichaam. Gemakkelijk te verteren stukjes informatie, vol lege calorieën, die je eventjes bezighouden, maar nooit echt een bevredigd gevoel geven. Het maakt je vooral ‘dik’ in plaats van wijzer.’ Deze zinnen komen uit het boek ‘De nieuwsfabriek’, geschreven door Rob Wijnberg. Als je die zinnen leest, heb je de neiging om heel hard ‘nee’ te schudden. Nieuws is toch heel belangrijk? We moeten toch geïnformeerd zijn? Weten wat er speelt in de wereld maakt ons toch intelligenter?

Het nieuws volgen mag dan belangrijk zijn, het is ook belangrijk om je te realiseren wat nieuws is: suiker waar je best van mag snoepen, als je maar weet dat het ook slecht voor je is en je er niet teveel van moet nemen. In ‘De nieuwsfabriek’ legt Wijnberg de tekortkomingen van nieuws bloot. Zijn conclusie is dat de media ons wereldbeeld (deels) vervormen en ons zelfs misleiden.

Dat is niet vreemd als je bedenkt hoe journalisten aan hun nieuws komen. Volgens Hans Marijnissen zijn er drie manieren om als journalist actief nieuws te zoeken:

  1. Zoek het nieuws op straat (ga op zoek naar dat been)
  2. Zoek iets waar discussie over is (pijnpunten)
  3. Zoek het bij de mensen

Journalisten hebben een antenne waarmee ze nieuws opvangen, maar die antenne ontwikkelen duurt even. Je moet openstaan voor andere mensen, je in andere werelden bewegen, altijd vragen stellen, een open houding hebben en weten hoe Nederland in elkaar zit. Maar in hoeverre heb je een open houding als je hoopt ergens een roestige spijker in te steken en mogelijk een infectie te veroorzaken? Dan lijkt journalistiek bijna iets barbaars.

Je kunt die antenne ook anders gebruiken. Zoeken naar een been met een wond, prima. Daar kan nieuws in zitten. Maar als je vooral de neiging hebt om er een spijker in te duwen, stel je dan wel de juiste vragen? Waarom zou je provoceren als je die antenne kunt gebruiken om echt ergens achter te komen? Waarom zit die wond daar, bijvoorbeeld? Wat zit er aan het been vast, wat is het grotere plaatje? Als die wond goed geneest, wat is dan het gevolg? Kan de wond ooit genezen of blijft er altijd een litteken zichtbaar?

En als je zo’n antenne hebt ontwikkeld, is journalist dan het beste beroep dat je kunt kiezen? Of is er een andere manier? Erover schrijven, misschien. Of bloggen. Of helpen bij de genezing van de wond. Misschien de eigenaar van het been laten weten dat er een wond zit. Niet iedereen kan bijdragen in de vorm van een gepubliceerd krantenartikel, maar waarom zou niet iedereen aan kunnen voelen waar het schuurt in de samenleving?

Een open houding is dan wel nodig, maar die roestige spijker mag je best achterwege laten.

 Foto door: FarOutFlora

Gepubliceerd door

Rosalinde Markus

Rosalinde Markus (1994) is communicatiestudente en heeft al zolang ze zich kan herinneren een passie voor schrijven. Haar blog is een openbaar notitieboekje over schrijven, bloggen, creativiteit en wat haar opvalt in het communicatievak. Ook is ze hoofdredacteur van online literair tijdschrift Lood.

  • Joop

    Door de nadruk te leggen op dingen die fout gaan, ontstaat inderdaad een vertekend beeld van de werkelijkheid. Daarom is het van belang ook goede achtergrondinformatie te geven. Zoals het interview met een Amerikaanse generaal die tegen militair ingrijpen in Irak is.
    Als het verhaal vanuit verschillende invalshoeken wordt belicht, kan de lezer het nieuws beter duiden. Dat lijkt mij een belangrijke taak van een journalist.

  • Sophie Hol

    Wouw, ik zou willen dat ik ooit een gastcollege van hem had gehad!

    Sophie ~ http://www.sophiestraalt.nl