Journalist worden? Studeer geen journalistiek!

‘Ga geen journalistiek studeren,’ zei oud CDA-Kamerlid Mirjam Sterk eergisteren bij Pauw & Witteman. ‘Je komt niet meer aan de bak, er is weinig vraag naar.’ De uitzending hield zich voor een deel bezig met de jeugdwerkloosheid in Nederland. Tussendoor werd de journalistiek als voorbeeld gebruikt van een vak waarin nu weinig werk te vinden is. Dus riep Mirjam Sterke kijkers op om een lucratievere studie te kiezen, zoals want daar had ze ook een voorbeeld van iets in de techniek. Hoewel ik geloof dat er altijd werk te vinden is als journalist wanneer je met ver- nieuwende ideeën komt of buiten het traditionele, papieren medium durft te denken, ben ik het wel met haar eens.

 

Journalistiek is ongetwijfeld een prachtige studie waarin je veel over het vak en de inhoud van het journalisten-bestaan leert. Toch denk ik dat juist het doen van een andere studie dan journalistiek enorm helpt bij het vinden van een baan. Niet omdat je dan naar andere functies kunt solliciteren, maar omdat je je door het volgen van een journalistieke opleiding te weinig onderscheidt van anderen. En dat is wat werkgevers zoeken. Iets dat jou anders maakt dan anderen waardoor juist jij een aanwinst kunt zijn voor de krant, het tijdschrift of een ander medium.

Antoine Bodar maakte dat mooi duidelijk tijdens een uitzending van De Kunst van het Maken. Antoine was te gast vanwege de media-aandacht van de nieuwe paus. Hij gaf aan zich te ergeren aan de oppervlakkige berichtgeving door Nederlandse journalisten. ‘Wanneer ik van economie verstand heb, kan ik journalist worden in de economie. Maar als ik over de kerk moet schrijven, dan versla ik de ene dag een brand, de volgende dag een modeshow en de derde dag de kerk,’ uitte hij zijn frustratie. ‘De kerk is ingewikkeld, daar moet ook deskundigheid voor zijn.’

Hoewel ik het verder niet over de verslaggeving over de rooms-katholieke kerk wil hebben, raakt Antoine Bodar wel een belangrijk punt. Het lijkt wel alsof je tegenwoordig geen achtergrondkennis meer hoeft te hebben om journalist te kunnen worden. Dezelfde journalist die bij wijze van spreken een brandje verslaat of een uit de hand gelopen voetbalwedstrijd beschrijft, doet er ook nog even het Vaticaan of de Arabische Lente bij. Alsof je geen gerelateerde studie meer hoeft te volgen om bepaald nieuws te kunnen en mogen verslaan.

Natuurlijk zijn er kranten die specialisten op allerlei gebieden in dienst hebben om de diepgang te kunnen bieden die lezers zoeken, maar tegelijkertijd zijn er onder studenten vooral generalisten aanwezig. De oud-hoofdredacteur van nrc.next, Hans Nijenhuis, deelde jaren geleden in een interview wat een journalist hem ooit vertelde: ‘Volg een academische studie, het vak kunnen we je altijd nog leren.’ Dus studeerde hij geen journalistiek maar geschiedenis en rolde uiteindelijk alsnog het journalistieke wereldje in.

Ik denk dat de journalist waar Nijenhuis dat advies van kreeg, gelijk heeft. Zelf zei Nijenhuis voor nrc.next op zoek te zijn naar ‘mensen die wat gekker en origineler zijn’. Een opleiding journalistiek afgerond hebben is allang geen criterium meer. De opleiding wordt overschat; ervoor ingeloot worden biedt geen garantie voor een betaalde baan in de journalistiek. Je moet je onderscheiden, je in je interesse specialiseren zodat je daarover boeiend kunt schrijven wanneer je eenmaal bij een krant werkt.

Diepgaande stukken die geschreven zijn door een journalist die in een onderwerp gespecialiseerd is en er duidelijk kennis van heeft, zijn een genot om te lezen. Als lezer voel je de betrokkenheid, lees je het enthousiasme tussen de regels door en proef je de nieuwsgierigheid. Dat is goede journalistiek, het soort waar je in mijn ogen verder mee kunt komen dan wanneer je alleen journalistiek gestudeerd hebt zonder je verder in iets te onderscheiden van anderen.

Journalistiek is een mooi vak, en zoals ik al zei is de opleiding ongetwijfeld heel interessant. Toch zou ik het advies van Mirjam Sterke opvolgen als ik nu voor die keuze stond en me in iets anders specialiseren. Het vak moet opnieuw uitgevonden worden, heeft frisse ideeën, meer ambitie en jonge journalisten nodig die deze generatie begrijpen, hun taal spreken. En dat heeft volgens mij meer te maken met ontdekken en je blik verruimen, dan met het aanleren van het vak. Zoals ooit tegen Nijenhuis gezegd werd, kun je dat altijd nog leren. In de praktijk.

Gepubliceerd door

Rosalinde Markus

Rosalinde Markus (1994) is communicatiestudente en heeft al zolang ze zich kan herinneren een passie voor schrijven. Haar blog is een openbaar notitieboekje over schrijven, bloggen, creativiteit en wat haar opvalt in het communicatievak. Ook is ze hoofdredacteur van online literair tijdschrift Lood.

  • Helemaal mee eens, tijdens journalistiek leer je heel weinig over veel onderwerpen. Ik heb geen spijt van de opleiding, maar als ik opnieuw voor de keuze stond, was ik iets heel anders gaan studeren en had ik er een cursus journalistiek naast gedaan. Maarja, ik was 17 toen ik begon en ik wilde gewoon schrijven!

  • Lauradenkt

    Mee eens, daarom ben ik Literatuurwetenschap gaan studeren, maar wel met de minor Journalistiek en Nieuwe Media. Ik heb ook het idee dat het vooral gaat om wat je buiten je studie doet. Veel ervaring opdoen.

  • Helemaal mee eens en grotendeels de reden dat ik de opleiding niet heb afgemaakt en een andere studie ben gaan doen (zelf aangevuld met journalistieke activiteiten). Ik had twee jaar lang het gevoel dat ik amper wat leerde en dat wat ik leerde was hopeloos achterhaald. Beetje jammer.

  • Yvette

    Helemaal mee eens. Ik wou dat iemand mij dat had verteld voordat ik aan hbo journalistiek begon…

  • Pingback: Vouwen | alexanderstudeertaf()

  • Pingback: Journalistiek? Dat kan altijd nog | alexanderstudeertaf()