Kerstverhaal: illusie van een kerstkalkoen

Hoewel ik zelf iedere aspirant-schrijver aanspoor om zich online te laten lezen, ben ik daar zelf nogal terughoudend in. Het web staat niet bekend om haar zachtzinnige en genuanceerde manier van verwoorden, wat het publiceren van fictie uiteraard doodeng maakt. Gisteravond drong een vasthoudend personage zich aan me op en ik wist: dit word een kerstverhaal en als ik niet de neiging voel het te verscheuren, zet ik het misschien wel online. Bij deze!

Hij strekt zijn hand uit naar het pak muesli. Het is vijf uur, hij is mooi op tijd. Op de sneeuw na die van zijn schoenzolen is gegleden, is het gangpad leeg. Het schap waarin de ontbijtgranen staan, lijkt onaangebroken, alsof zoiets als muesli te gewoon is voor een doorsnee kerstavond. Boven hem verzekert een fel, paarsgekleurd bord hem dat de kerst dit jaar gegarandeerd zal lukken. Natuurlijk lukt het. Hij heeft vorig jaar gefilmd hoe de kalkoen bereid wordt, zodat hij het dit jaar op precies dezelfde manier kan doen. Om hem heen houden mensen de schijn op. In de dagen voor kerst bestormen ze de winkel om verleid te worden door feestelijke gerechten, in de illusie dat de gezelligheid die kerst zo bijzonder zou moeten maken, automatisch wordt meegeleverd. Hij heeft vooral medelijden met de gezinnen. Het is ironisch hoe kerst door supermarkten en tuincentra een familiefeest genoemd wordt, terwijl juist het hebben van familie de kerstdagen zo gecompliceerd maakt.

De vader vergeet de kerstboom van water te voorzien, zodat de takken er tijdens kerst bijhangen als de staart van een hond die net op het tapijt heeft geplast. Met een beetje pech glijden de kerstballen mee en is het laminaat niet alleen met naalden maar ook met scherven bezaaid. Tussen de middag bakt de moeder samen met de kinderen koekjes, waarbij de bloem alle kanten opstuift en haar zorgvuldig uitgezochte jurk verpest. Vervolgens wordt het traditionele familierecept voor verse kalkoen uit een la gehaald en moet het gerecht fantastisch smaken, wat tijdens het eten dan ook veelvuldig wordt beweerd.

Na het diner worden de cadeautjes onder de boom vandaan gegrist en blijkt dat  de moeder als enige voor kerstman heeft gespeeld. Tot zo ver kerstavond. Voor de volgende dag staat een bezoek aan oma en opa op het programma. Ouderwets gourmetten, waarbij de kinderen hun vette vingers aan hun nette broek afvegen. De moeder zal haar hoofd schudden, waarop de vader zijn kroost ter compensatie nog een slavink van het gourmetstel laat pakken. ‘Kerst lukt’ is de leugen die ieder jaar opnieuw aan gezinnen verkocht wordt.

Hij ziet ze lopen, de vader en de moeder. Ze rijden langs de kerststollen die op rood beklede tafels uitgestald staan, terwijl de kinderen de winkelwagen vullen met zakken chips en flessen cola. Hij pakt zijn favoriete rode wijn en vermijdt het diepvriesvak. Het laatste dat hij wil is de kerstreclame naspelen, zelfs als het de realiteit zou zijn. De moeder loopt naar het gevogelte en terwijl hij hetzelfde gangpad inslaat, ziet hij hoe ze een kalkoen van de stapel pakt. Het kraakt wanneer ze het bovenop de zakken chips legt. Hij pakt de volgende. De stapel is zo hoog dat hij ervan uitgaat dat hij de juiste genomen heeft. ‘Kalkoenfilet met verse truffelmarinade,’ beweert de paarse verpakking. In zijn herinnering zat er aan de kalkoen van vorig jaar geen truffelsmaak. Hij laadt zijn winkelwagentje vol met boodschappen die hij niet nodig heeft. Franse kaas, een biologische kerststol, een pak volle melk, een doosje scharreleieren, een mix voor kerstkoekjes, een zakje hulstblaadjes en een tweede fles wijn, hoewel die laatste niet onwelkom is.

Hij sluit achter het gezin in de rij aan en kijkt toe hoe het kassameisje hun producten steeds sneller langs de scanner haalt. De moeder herkent hij aan haar opgestoken haar. Kersthaar, zo noemde ze de manier waarop ze haar kapsel in de dagen voor kerst droeg. De vader zet de boodschappen op de band. Een fles rode wijn, broodjes, een kaasplankje, de kerststol, boter, de kalkoen met truffelmarinade. De zakken chips komen als laatste tevoorschijn. Het lijkt hem te verrassen. De kinderen zeuren om een Bueno, de vader vanwege de zakken chips. De man drukt de kinderen elk twee zakken in hun handen en loopt er zelf met drie flessen cola achteraan. Hij wacht tot er een plekje vrij is en zet dan zijn kalkoen op de band. De moeder haalt de laatste boodschappen uit de winkelwagen. De mix voor koekjes die ze in haar armen klemt, bewijst dat hij het goed geraden heeft. Ze bakken inderdaad hun eigen kerstkoekjes.

Quote
Terwijl ze de eieren op de band zet, glijdt het pak op de grond. Hij buigt zich voorover en raapt het op. De moeder zucht diep. ‘Bedankt, het is ook zo’n..’ Doordat ze haar zin niet afmaakt, weet hij dat ze hem herkent. Hij kucht. ‘Fijne kerst.’ Ze knikt en zet het pak haastig op de band. Ze rekent af, doet alsof ze hem niet ziet en glimlacht naar iets achter hem. Vermoedelijk zijn het de kinderen die hun chips hebben afgestaan. Als haar glimlach groter wordt, weet hij dat de vader er ook bij loopt. Ondertussen stalt hij de inhoud van zijn winkelwagentje uit op de band. De twee flessen wijn staan prominent vooraan, gevolgd door de koekjesmix en de kalkoen. Hij pint en presteert het om al zijn boodschappen in twee tassen van vijftig cent te stoppen. Als de schuifdeur zich voor hem opent en hij, gebogen door de tassen, naar de parkeerplaats loopt, ziet hij haar rode auto nog net wegrijden. Drie over halfzes precies.

De koekjesmix krijgt een plek op het aanrecht, naast de scharreleieren. De flessen wijn zet hij op tafel, samen met twee wijnglazen en een kom voor de muesli. Hij verwarmt de oven alvast voor en laat de kalkoen op het aanrecht ontdooien. De hulstblaadjes legt hij op een schaaltje, de kerststol in de la. De kaas wordt vergeten en belandt samen met de lege tassen in de papierbak. Hij steekt een kaarsje aan, schenkt de wijnglazen vol en lepelt wat muesli uit de kom. In de dvd-speler stopt hij zijn kerstfilm. Als hij met de muesli op de bank zit en de video afspeelt, ziet hij zijn keuken.

Op het aanrecht ligt de kalkoen, ernaast staat de moeder met een schaar om het dier open te knippen. ‘Wil jij het doen?’ Ze biedt hem de schaar aan. Hij schudt zijn hoofd. ‘Nee, dat is jouw taak,’ hoort hij zichzelf zeggen. Achter haar, in de hoek, ziet hij een pak met koekjesmix staan. Ernaast liggen scharreleieren. ‘Daar gaat ie dan.’ Haar stem klinkt gespannen terwijl ze de kalkoen openknipt. Meteen bij de eerste beweging spat goudbruin kalkoenvet op haar trui. Ze lacht, het beeld schudt mee op de golven van het geluid. Nadat ze hem gevuld heeft, stopt ze er een chocolaatje in de vorm van een hulstblaadje bij. ‘Wat doe je?’ vraagt hij. ‘Dat maakt hem zoeter.’ Aan haar blik ziet hij dat hij haar niet geloofde. ‘Mijn moeder doet het ook zo,’ verdedigt ze zich.

De camera draait naar de woonkamer, zoomt in op de kerstboom en daarna op de moeder. ‘Hou op,’ lacht ze. ‘Zo krijg ik die kalkoen nooit op tijd af.’ Het beeld springt naar het moment waarop ze de ovenhandschoenen aantrekt om de kalkoen in de oven te doen. De camera beweegt dichter naar de kalkoen toe. ‘Geduld,’ glimlacht ze. ‘Het duurt maar een paar uur.’ Het beeld verspringt opnieuw. Dit keer is het beeld onscherp door de rook die uit de oven opstijgt naar het plafond. ‘Hij verbrandt!’ gilt de moeder op de achtergrond. De camera beweegt en registreert rennende benen, wapperende handen en overslaande stemmen. Het beeld wordt zwart. Minuten later is te zien hoe zwartgeblakerde restjes uit een rokende oven worden gehaald en de moeder boos in de camera kijkt. Dan wordt het opnieuw zwart.

Hij drukt de video weg en loopt naar de keuken waar de kalkoen klaarstaat om de oven in te gaan. Hij pakt de ovenhandschoenen. Ze zijn te klein, maar het lukt hem om de kalkoen in het midden van de oven te zetten. Hij kijkt naar de klok. Zeven uur. Hij klapt de oven dicht en pakt een wijnglas van de tafel. Hij nipt van de vloeistof, terwijl hij toekijkt hoe de kalkoen in de oven verhit wordt. Voor hij het laatste restje muesli opeet, haalt hij de rookmelder van de muur. Hij laat zich tevreden in de zachte kussens op de bank zakken en vraagt zich af of haar jurk al onder het bakmeel zit. Of de geur van kalkoen haar ook terugbrengt naar die avond. De wijn draait rondjes in zijn glas. Wanneer hij er genoeg van heeft, laat hij zijn wijnglas tegen het tweede glas tikken. ‘Proost,’ zegt hij. ‘Fijne kerst.’ Deze keer laat hij de camera uit.

Gepubliceerd door

Rosalinde Markus

Rosalinde Markus (1994) is communicatiestudente en heeft al zolang ze zich kan herinneren een passie voor schrijven. Haar blog is een openbaar notitieboekje over schrijven, bloggen, creativiteit en wat haar opvalt in het communicatievak. Ook is ze hoofdredacteur van online literair tijdschrift Lood.

  • Lilith_8

    Oei, ik begrijp niet helemaal wie de verteller nu is. Is het de ex van de moeder? Maar gebruik je dan het woord ‘vader’ voor de nieuwe vriend of hoe zit het precies in elkaar? Ik heb de indruk dat er nog ergens ’n klein puzzelstukje ontbreekt, al kan het ook aan mijn nieuwjaarsvermoeidheid liggen natuurlijk 🙂
    Alleszins wel heel goed geschreven! Je hebt ’n origineel decor gekozen en ook ’n mooie insteek met die camerabeelden!

    • Linda Rosalinde Markus

      Ontzettend bedankt voor je reactie! Ik was zelf nogal onzeker over dit verhaal, en eigenlijk plaats ik hier nooit verhalen, maar voor kerst wilde ik toch iets schrijven en publiceren. Ik heb het een beetje aan de lezer over gelaten om het verhaal op verschillende manieren te interpreteren. Ik wilde niet teveel weggeven, niet teveel uitleggen.

      Hoe ik het geschreven heb: de verteller is de ex van de moeder, de vader is inderdaad de nieuwe vriend. Hij is dus nogal zuur over kerst (dat merk je volgens mij in hoe hij in de supermarkt over hen praat), maar tegelijkertijd mist hij de gezelligheid (daarom kijkt hij camerabeelden terug). Het einde is op een paar verschillende manieren te interpreteren. Bedankt voor het compliment, doet me goed (een verhaal publiceren zonder er reactie op te krijgen is geloof ik erger dan een negatieve reactie).

      • Lilith_8

        Ja inderdaad, de bedoeling van het verhaal komt heel duidelijk over: dat missen van de gezelligheid en zijn bitterheid waar jij het over hebt. Ik heb het nu nog eens herlezen na jouw uitleg (ik had het dus inderdaad ook zo geïnterpreteerd), maar ik vind dat er hier en daar toch een onduidelijkheidje in je verhaal geslopen is. Af en toe is het voor mij bijvoorbeeld niet duidelijk wie nu aangeduid wordt met ‘hij’ / ‘de man’. Ook had ik door een klein detail de personages nog maar een jaar gescheiden zijn (nl. hierdoor: “In zijn herinnering zat er aan de kalkoen van vorig jaar geen truffelsmaak) en door dit detail werd ik in verwarring gebracht door de naam ‘vader’, want de echte vader van die kinderen zou hij niet kunnen zijn als ze nog maar ’n jaar gescheiden zijn.
        Het zijn natuurlijk allemaal details waar ik op wijs, maar deze sturen de interpretatie van het verhaal wel. Ik weet alleszins uit ervaring dat suggestief schrijven bijzonder moeilijk is! De informatie juist verdelen, het er niet vingerdik bovenop leggen, maar tegelijk ook de lezer zelf zijn conclusies laten trekken, geen eenvoudige opgave!
        Ik vind het alleszins leuk om teksten te lezen en ‘k ben graag proeflezer voor fragmentjes, als je dat ooit eens zou willen. ‘K vind de feedback op mijn eigen blog altijd heel nuttig (en uiteindelijk kies je als schrijver dan nog wat je ermee aanvangt hé 🙂 )

  • Pingback: Vier tips die voorkomen dat je verhaal door angst in de versnipperaar verdwijnt | Passie voor SchrijvenPassie voor Schrijven()

  • Pingback: Doe je vriezer met verhalen vaker open en ervaar de voldoening van redigeren | Passie voor SchrijvenPassie voor Schrijven()

  • Pingback: Schrijven begint niet met zin hebben, maar met vijfhonderd woorden | Passie voor SchrijvenPassie voor Schrijven()