Lees de kerstverhalen en ontdek dat ook de kerst literair kan zijn

Rond kerst komen ze altijd terug: de kerstverhalen van zowel professionele als aspirant-schrijvers. Dit jaar is er zelfs ‘Het groot kerstverhalenboek’, waarin vijfendertig verhalen zijn opgenomen. Kerstverhalen zijn een zelfde soort traditie geworden als kerstfilms. Zonder hen zijn de feestdagen incompleet. Wat de meeste kerstfilms zo geschikt voor kerst maakt, is dat ze zich afspelen in de dagen voor kerst, er sneeuw en een kerstboom in voorkomen en natuurlijk een beetje liefde. Maar wat maakt een verhaal dan een kerstverhaal?

Het eerste kerstverhaal dat ik dit jaar las, was ‘Heilige regen‘ van A. H. J. Dautenzberg. Het verscheen afgelopen dinsdag in nrc.next. Vervolgens confronteerde Arnon Grunberg me met zijn verhaal, ‘Dag en nacht’, wat hij voorlas op journalistiek medium De Correspondent. Als laatste las ik ‘Aftellen‘ van Maartje Wortel. Ze lopen alle drie niet echt goed af. Het enige waaraan je kunt zien dat ze voor kerst bedoeld zijn, is dat ze zich tijdens kerst afspelen.

In nrc.next werd ‘Het groot kerstverhalenboek‘ besproken, waarbij meteen gekeken werd naar de relatie tussen kerstverhalen en literatuur. De conclusie was min of meer dat de boodschap van kerst niet in literaire verhalen past, omdat literaire verhalen slecht aflopen en kerst juist het tegenovergestelde uitdraagt.

LiteratuurKerst

Zelf denk ik dat kerst zich als onderwerp juist uitstekend leent voor de literatuur. Zet een personage tussen de mensen en er gebeurt van alles. De samenkomst van families en alle voorbereidingen die daarvoor getroffen worden, maken van de kerstdagen een broeierige setting voor een verhaal. De drie verhalen die ik hierboven noemde, spelen zich af in verschillende ruimtes. In een kerk, een kliniek, een gevangenis. Voor mijn kerstverhaal koos ik een supermarkt als locatie.

Kerstverhalen kunnen zich dus overal afspelen en ze kunnen overal over gaan. Tragisch of niet. Toen ik op Twitter vroeg wat een verhaal een kerstverhaal maakt, kreeg ik deze reactie:

Misschien is het inderdaad zo simpel en denken we te moeilijk over de rol die kerst in de literatuur zou moeten hebben. Een verhaal hoeft niet te gaan over de kerstgedachte om als kerstverhaal gezien te worden Alleen het woord ‘kerst’ moet aanwezig zijn.

Bovendien geloof ik niet dat schrijvers er bewust voor kiezen om een tragisch kerstverhaal te schrijven zonder al te veel warmte of sentiment. Niet de schrijver heeft daarin het laatste woord, maar het personage. Laten we daarom niet langer moeilijk doen over of kerstverhalen wel of niet literair zijn.

Laten we ze gewoon lezen en ervan genieten.

Gepubliceerd door

Rosalinde Markus

Rosalinde Markus (1994) is communicatiestudente en heeft al zolang ze zich kan herinneren een passie voor schrijven. Haar blog is een openbaar notitieboekje over schrijven, bloggen, creativiteit en wat haar opvalt in het communicatievak. Ook is ze hoofdredacteur van online literair tijdschrift Lood.

  • Lilith_8

    Zelfs ‘De Avonden’ van Gerard Reve is min of meer een kerstverhaal. Het speelt zich af in de periode van 22 december tot nieuwjaar en het is één van de meest deprimerende boeken die ik ooit gelezen heb. Nu zal ik snel even jouw kerstverhaal lezen, want klaarblijkelijk heb ik dat door al die drukte van de feestdagen gemist!