Ik ben mens, wat is jouw excuus? (ongelukkig zijn in een maatschappij van alleskunners)

Mijn opleiding is van onvoldoende niveau. Dat lees ik op de website van Omroep West. Meteen zie ik het ‘schandaal’ bij InHolland voor me. Diploma’s die worden ingetrokken. Toekomstige werkgevers die via Google ontdekken dat mijn papiertje eigenlijk niets waard is. Balen. Verkeerd gekozen. Ligt dat aan mij?

Gelukkig blijkt nu dat niet de gehele opleiding onder de maat is. Alleen het niveau van de afstudeerscripties is onvoldoende, en daarom heeft de hogeschool inmiddels de criteria aangescherpt. Niets om me zorgen over te maken. Of toch wel? Veel vriendinnen en kennissen die inmiddels afgestudeerd zijn, hebben administratieve baantjes onder hun niveau. Banen zonder doorgroeimogelijkheden, zonder uitdagende taken en zonder het salaris dat je als afgestudeerde HBO’er verwacht. Ze zijn niet gelukkig met wat ze doen.

Maarja, dat hebben ze zelf gekozen, toch?

Elja Daae beschrijft in deze prachtige blogpost dat een teruggekeerde expatvrouw ongelukkig is in Nederland en niemand daar begrip voor heeft:

Als je alles kunt zijn en alles kunt worden, en je bent het niet, wat dan? Dan ligt het aan jezelf. Nu mag je dus niet meer ongelukkig zijn, tenzij we met zijn allen vinden dat je een excuus hebt. Als je dat niet hebt, heb je geen recht meer op ongelukkigheid.

Ze heeft er zelf voor gekozen en daarmee haar recht om ongelukkig te zijn verloren. Als je alles hebt (lees: meer dan de kindjes in Afrika) is ongelukkig zijn taboe. Het doet me denken aan een artikel op De Correspondent, waarin men zich afvraagt of kinderen vaker psychisch ziek zijn doordat ze verwend zijn. Een deskundige wijt het onder andere aan de prestatiedruk: ‘In onze steeds complexere maatschappij is geen plek voor kinderen die beneden het gemiddelde presteren. Naast een diploma halen, wordt van jonge mensen ook verwacht dat ze sociaal zijn en met steeds complexere regels en systemen kunnen omgaan.’

De verwachtingen zijn hoog. Je kiest ergens voor, dus moet je er maar blij mee zijn. Je hebt voor die opleiding gekozen, dus deal er maar mee als je a) papiertje niets waard is of b) geen baan op niveau kunt vinden. Je mag niet ongelukkig zijn, want je hebt tenminste gestudeerd. Dat recht heb je verloren.

We zijn mensen. Dat betekent dat we onszelf doorgaans vergelijken met mensen die het beter hebben, mooier, succesvoller, rijker, leuker en aardiger zijn dan wij. Dat betekent dat we altijd vaak meer willen. Als dat niet lukt, falen we in een maatschappij die van ons eist dat we alleskunners zijn en haar best doet ons zo te vormen dat we dat ook nastreven of geloven. De verwachtingen zijn hoog. De eisen groeien. Maar wij zijn nog steeds mensen.

Is het dan zo gek dat we af en toe best een beetje ongelukkig zijn? Mag dat dan niet meer, alleen omdat we jaren geleden een besluit namen waarvan we niet wisten dat het in de toekomst anders zou uitpakken? Misschien moeten we minder hard zijn, voor onszelf en voor anderen. Accepteren dat het leven niet zo maakbaar is als we zouden willen en dat pech nog steeds bestaat. Dat we, naast ogenschijnlijke alleskunners met eigen verantwoordelijkheden ook bovenal mensen zijn. Die weleens falen. Fouten maken. En soms ongelukkig zijn.

Moeten we daar een excuus voor hebben?

Zo ja: ik ben mens. Wat is jouw excuus?

Gepubliceerd door

Rosalinde Markus

Rosalinde Markus (1994) is communicatiestudente en heeft al zolang ze zich kan herinneren een passie voor schrijven. Haar blog is een openbaar notitieboekje over schrijven, bloggen, creativiteit en wat haar opvalt in het communicatievak. Ook is ze hoofdredacteur van online literair tijdschrift Lood.

  • Prachtig artikel! Heel herkenbaar ook. Ik koos misschien de verkeerde studie, want ik doe totaal iets anders en ho, wat heb ik moeten zoeken om dat te vinden wat ik wel fijn vind.
    Maar ik kan me inbeelden dat het ook anders kon lopen. In de afgelopen jaren heb ik alvast genoeg mogen uitleggen waarom ik niet tevreden was… ik heb het recht om ongelukkig te zijn!

  • Zo is het. Je kunt zeggen: mensen in sommige landen (honger, oorlog) hebben helemaal geen tijd om ongelukkig te zijn, die hebben het te druk met overleven. Ongelukkig zijn is een luxe. Maar dat maakt het ongelukkige gevoel van mensen hier natuurlijk niet minder. We zijn, denk ik, minder maakbaar dan we zouden willen. Een cultuur met iets meer sociaal bewustzijn en meer medeleven zou zo gek nog niet zijn…

  • Misschien is dit juist het ding: ‘Als je alles kunt zijn en alles kunt worden, en je bent het niet, wat dan?’ Ergens is dat met deze generatie denk ik misgegaan. ‘In mijn tijd’ *kuch* kon je niet alles. Je keuzes waren daardoor beperkter. Er is een zekere ‘verwendheid’ aan al die keuzes en denken dat je alles kunt zijn en worden. Als het dan inderdaad tegenvalt ben je/word je ongelukkig. The sky is niet the limit. Ik nam de keuze destijds om een opleiding te volgen waarvan iedereen zei: niet doen, ga je geen werk in vinden. Dat blijft zo. Je kunt namelijk niet in de toekomst kijken. Wat je wel kunt doen is proberen daar waar de kansen liggen die te grijpen. Ja, ook als dat vrijwilligerswerk betekent.
    Sowieso schrik ik behoorlijk van het onderwijs, of dit nu primair onderwijs is of middelbaar en hoger onderwijs. De generatie van nu wordt naar mijn mening onvoldoende klaargestoomd voor deze wereld waarin heel veel verandert. Vakken als hoe je omgaat met sociale media, digitale communicatie, coderen maar ook ondernemerschap lijken mij vakken die je zou moeten krijgen. Ik schreef een tijd geleden deze blog: http://www.met-k.com/2014/11/01/verwendheid-generatie-y-geenfilter/ Heb je het inmiddels gelezen?