Ook ervaren journalisten mogen naïef zijn

Zodra ik de titel van bovenstaand krantenbericht lees, wil ik de de pagina omslaan. Ik heb niets met de wielersport en op een betoog tegen wielerjournalist Mart Smeets zit ik al helemaal niet te wachten. ‘Waarom heeft Mart Smeets dan nog zijn baan,’ is de vraag die in de inleidende tekst staat. Om eerlijk te zijn interesseert het me niet en ik heb net zo weinig zin om het al lezend uit te vinden, als om te bekijken wat de cartoon naast het artikel precies voor moet stellen. Dan valt een vetgedrukt citaat uit het artikel me op. ‘Alsof een ervaren journalist het recht heeft naïef te zijn,’ lees ik. Meteen verschuift mijn blik naar de eerste zin, en stort ik me desondanks toch op het artikel, beheerst door één vraag: ‘Waarom niet?’


De toon van het artikel is hard, alsof de schrijver zelf liefhebber van de wielersport is en het niet kan uitstaan dat blijkbaar iedere wielrenner doping gebruikte zonder dat hij er, als trouwe liefhebber, van afwist. Opgekropte woede, frustratie; terwijl ik het artikel lees, besef ik dat dit onmogelijk objectief kan zijn. Ik lees door, wil weten waarom een ervaren journalist niet naïef mag zijn volgens Harmen Malderik. Waarom niet?

Waarom kan een sportjournalist als Mart Smeets, zelfs als hij weet had van het dopinggebruik, niet naïef geloven in verbetering? Waarom kan hij, verblind door zijn liefde voor het wielrennen, de sporters niet het voordeel van de twijfel hebben gegeven? De schrijver van het artikel gelooft daar niet in, zoveel is wel duidelijk. ‘Als jonge wielrenners hun toevlucht nemen tot verboden middelen, moeten ze hun carrière beëindigen,’ schrijft Malderik. ‘Terwijl tekortschietende journalisten vrijuit gaan.’ Mart Smeets dient een ander vak te kiezen, is de conclusie.

Ik vraag me af of die eis terecht is. Hoeveel schrijvers gebruikten tijdens het schrijven van hun boeken geen alcohol of drugs, waarna recensenten die daar vanaf wisten een lovend stuk over het (zogenaamde) meesterwerk schreven? Had de recensent dan vraagtekens moeten zetten bij het schrijftalent van de schrijver, omdat de schrijver zijn boeken onder invloed schreef?

De schrijver leed geen gezichtsverlies, want dat er onder die groep creatievelingen hevig gedronken en gebruikt werd, was algemeen bekend. Was het dan toch de taak van de recensent om dat probleem openbaar te maken, of deed hij gewoon waar hij voor betaald werd, zijn mening over bepaalde boeken verwoorden?

En wat als Blendle, het journalistieke initiatief van journalist Marten Blankensteijn ondanks de goede vooruitzichten toch niet de nodige medewerking krijgt van uitgevers? Mag hij dan geen journalist meer zijn omdat het naïef was om te denken dat papieren uitgevers aan een digitaal project mee zouden willen werken? Worden we dan boos dat hij het idee voor de digitale kiosk vormgaf, omdat het indirect (via het Stimulerings-  fonds voor de Pers) gesubsidieerd is door ons belastinggeld? Of leven we op dat moment met hem mee en prijzen we zijn intentie om mee te denken over de toekomst van papieren media en een manier om meer jongeren aan het lezen te krijgen?

Of Mart Smeets op moet stappen of een ander vak moet kiezen, weet ik niet. Daarvoor ken ik de man niet goed genoeg en heb ik te weinig verstand van zijn werkwijze en intenties. Maar dat een ervaren journalist niet naïef zou mogen zijn, is onzin. Juist een journalist die met passie over zijn vak praat of schrijft, laat zich weleens meeslepen in ingewikkelde ontwikkelingen binnen het vak. Door zijn liefde voor de sport, de journalistiek of wat het dan ook is waar hij over schrijft.

Hij wordt gedreven door de hoop op verbetering, de wil om in het positieve te blijven geloven en de twijfel om, zoals in dit geval bijvoorbeeld de wielersport, voor een begane misstap de vernieling in te helpen. Honderd procent objectief of juist is dat waarschijnlijk niet en precies volgens de journalistieke richtlijnen wellicht ook niet, maar zolang die naïviteit voorkomt uit liefde voor het vak, uit passie voor de sport dat hij verslaat, is het niet meer dan menselijk.

Dat heeft niets met de hoeveelheid ervaring die de journalist heeft te maken. Dat is gewoon realistisch.

Eigen foto’s.

Gepubliceerd door

Rosalinde Markus

Rosalinde Markus (1994) is communicatiestudente en heeft al zolang ze zich kan herinneren een passie voor schrijven. Haar blog is een openbaar notitieboekje over schrijven, bloggen, creativiteit en wat haar opvalt in het communicatievak. Ook is ze hoofdredacteur van online literair tijdschrift Lood.

  • Om precies dezelfde reden als jij in je eerste alinea beschrijft, heb ik het artikel niet gelezen en de pagina omgeslagen. Nu heb ik de digitale nrc er toch nog maar even bijgepakt en blijkt dat het artikel toch wel interessant is. En je hebt een punt: naïeve journalisten zijn niet per se slechte journalisten. Sterker nog, naïeve journalisten met grote bewondering voor datgene waar ze over schrijven, komen wellicht met betere artikelen dan de journalisten die niet naïef (en dus bevlogen?) zijn.

    Maar, moet een journalist niet vooral heel kritisch zijn? Ik denk dat Harmen Malderik wil duidelijk maken dat Mart Smeets kritischer had moeten zijn over het doping gebruik van wielrenners. Dus niet over het naïeve geloof van Mart Smeets in verbetering van de wielersport, maar juist het gebrek aan een kritische noot over doping gebruik onder wielrenners. En ik vind dat Harmen daar wel gelijk in heeft. Als Mart Smeets inderdaad afwist van het doping gebruik, had hij dit aan moeten kaarten.

    Verder wil ik je complimenteren met je blog! Je schrijft leuke posts en je bent duidelijk goed geïnformeerd. Ik was dan ook erg verbaasd toen ik in je about-stukje las dat je pas 19 jaar oud bent. Toen ik 19 was, was ik nog niet zo betrokken bij de actualiteiten en bij wat er speelde in de wereld. En ik merk dat veel van mijn generatiegenoten (ik ben 27) nog steeds niet geïnteresseerd zijn in het nieuws. Hierover heb je ook al regelmatig geschreven, las ik. Misschien vind je het interessant om hierover ook te lezen op http://ygeneratie.wordpress.com/2013/03/27/zijn-wij-niet-meer-geinteresseerd-in-het-nieuws/ Ik blijf je volgen, keep up the good work!

  • Bedankt voor je aanvulling! Jij hebt ook een goed punt, dat Mart Smeets wellicht kritischer had kunnen zijn. Maar om eerlijk te zijn ging het mij meer om de uitspraak dat een ‘ervaren journalist niet naïef mag zijn’ dan om of Mart Smeets terecht of onterecht zijn baan behoudt.

    Bedankt voor het compliment, ontzettend leuk om te horen dat je blijft volgen. Welkom, bij deze! 🙂 Ik kan me daar trouwens best aan ergeren, dat leeftijdsgenoten van mij zich niet interesseren voor wat er in de wereld speelt. Ik schrijf sinds februari vooral (zoals je in de typemachine bovenin kunt lezen) over schrijven en journalistiek, mijn artikelen hebben daar in volgens mij alle gevallen mee te maken. En dan komt de actualiteit natuurlijk vaak om de hoek kijken. Bedankt voor de link naar je blog, erg interessant! 🙂

  • Harmen Malderik

    Geachte auteur,

    U haalt mij aan: ‘Als jonge renners hun toevlucht nemen tot verboden middelen, moeten ze hun carriere beeindigen,’

    Dat schrijf ik helemaal niet. U kunt niet lezen. Lees het artikel nog maar eens goed. Er staat iets heel anders, en dat is wel essentieel.

    Harmen Malderik.