Renate Dorrestein: ‘Ik hoef het niet te begrijpen, alleen te schrijven’

‘Oh, ik ben mijn bril vergeten.’ Renate Dorrestein loopt terug naar haar stoel om haar bril te pakken. Het rode montuur kleurt mooi bij haar korte, roodbruine haren. Het is zondagmiddag en in de grote zaal van De Balie is het tamelijk rustig, ondanks de aanwezigheid van de schrijfster die in dertig jaar dertig boeken schreef.  ‘LOGOS is een festival over woorden, ook over hoe het is wanneer die woorden je in de steek laten. Daarom ben ik hier, om te praten over mijn schrijversblok.’

Ze leest een paar passages voor uit haar nieuwste boek, De Blokkade. In het boek beschrijft ze hoe ze ineens misselijk werd van haar eigen werk. ‘Ik voelde een enorm verzet,’ vertelt ze, ‘een gevoel van afschuw. Ik dacht: nu moet ik het weer over niet bestaande personen met hun niet bestaande problemen hebben. Mijn beroep is bizar!’

‘Maar dat gevoel kreeg je toch niet van de ene op de andere dag?’ vraagt de presentatrice belangstellend. ‘Toch wel een beetje,’ geeft Renate toe. ‘Maar ik interpreteerde de misselijkheid verkeerd. Dat was niet van weerzin, maar van angst. Ik durfde niet meer te schrijven. Mijn blokkade had niks meer met schrijven te maken, want de gewone schrijftrucs werkten niet meer.’

Waar haar schrijversblok uiteindelijk vandaan kwam, weet ze nog steeds niet. Een aanwezige hoogleraar neurolinguistiek heeft wel een idee: ‘De linker en rechter hersenhelft moeten samenwerken om te kunnen schrijven. Jouw schrijversblok kwam voort uit emotie, waardoor de rechterhersenhelft, waar emotie opgeslagen ligt, de samenwerking blokkeerde.’

LOGOS2

‘Wanneer wist je dan dat je met zo’n writer’s block te maken had?’ ‘Ik maak voor het schrijven nooit een plan. Dat gebeurt in samenwerking met het verhaal. Ineens had ik een personage van wie de vader zelfmoord had gepleegd. Toen ik dat woord op mijn beeldscherm zag staan, ging het mis. Dertig jaar lang heb ik dat gedeelte van mijn leven, de zelfmoord van mijn zus, onder het tapijt geveegd en nu werd ik daarmee geconfronteerd.’

De schrijfster vertelt hoe ze zich liet omscholen tot stemacteur toen ze ontdekte dat het schrijven niet meer lukte, hoe ze zich op non-fictie stortte en boeken las over het fenomeen. Wanneer de presentatrice vraagt hoe het nu gaat, glimlacht ze. ‘Het voelt alsof ik een hele ernstige relatiecrisis achter de rug heb. Het is niet vergelijkbaar met een depressie, want ik leef vol plannen. Het is een uitdaging, en zo’n crisis brengt je ook veel.’

‘Ik kon er alleen maar over praten en nadenken, het was iets waar ik doorheen moest. Het advies dat ik ooit van schrijfster Hella Haasse kreeg, hielp daarbij. Ik vertelde haar dat ik mijn eigen boek niet meer snapte, en was ondertussen al aan de veertiende versie bezig.’ Ze glimlacht alsof ze het moment weer voor zich ziet.

‘Zij gaf me toen het beste advies dat ik ooit gekregen heb: we hoeven ons werk niet te begrijpen, maar het alleen te schrijven.’

Eigen foto’s.

Gepubliceerd door

Rosalinde Markus

Rosalinde Markus (1994) is communicatiestudente en heeft al zolang ze zich kan herinneren een passie voor schrijven. Haar blog is een openbaar notitieboekje over schrijven, bloggen, creativiteit en wat haar opvalt in het communicatievak. Ook is ze hoofdredacteur van online literair tijdschrift Lood.