Waarom goed schrijven niet betekent dat je schrijfwedstrijden wint

Of ik wilde jureren bij een schrijfwedstrijd. De vraag verbaasde me, vooral toen ik zag wie de andere juryleden waren: de oprichter van een uitgeverij en een redacteur van o.a. Nederlandstalige boeken. Maar natuurlijk wilde ik het doen. Het is heerlijk om verhalen van anderen te lezen, te zien hoe zij het schrijven aanpakken en welke onderwerpen ze de moeite waard vinden om over te schrijven.

Tegelijkertijd zijn schrijfwedstrijden ook heel hard. Zelf doe ik af en toe ook mee aan schrijfwedstrijden – tot nu toe ben ik niet verder gekomen dan een tweede plek – en daarom weet ik: de kans dat je verliest, is heel groot. Als je net met schrijven begint, is het verleidelijk om te denken dat je al heel ver komt als je een beetje moeite erin steekt. Je gelooft in jezelf en in het verhaal, dus schat je je kansen (te) hoog in. Meestal valt dat tegen.

Goed schrijven is geen garantie voor winst

Er zijn vaak veel inzendingen, het niveau is hoog en als je de kans krijgt om de long- of shortlist te bekijken, zie je vast meerdere verhalen die de titel ‘winnaar’ waardig zijn. Dat is de realiteit: zelfs met een goed verhaal is het moeilijk om hoog te eindigen, simpelweg omdat er nog zoveel andere goede verhalen zijn. Goed schrijven is geen garantie voor winst. Als je geluk hebt, bemachtig je een plek op de shortlist of krijg je een eervolle vermelding.

Daar dacht ik aan toen ik de ingezonden verhalen las en een top vijf samenstelde. Ik lette hoofdzakelijk op stijl en of het een ‘geheel’ was. Sommige verhalen grepen me vanaf de eerste zin, anderen verrasten met een sterk slot. Als ik een verhaal niet goed genoeg vond voor de top vijf, herlas ik het zorgvuldig, omdat ik er zeker van wilde zijn dat de auteur een eerlijke kans had gekregen. Dat zijn of haar verhaal met aandacht gelezen was, dat erover was nagedacht en dat het verlies geen gevolg was van een achteloze beslissing.

Uiteindelijk stuurde ik mijn top vijf in, net zoals de andere juryleden, en tot mijn verbazing verschilden onze voorkeuren enorm. Een verhaal dat bij mij op nummer vijf stond, verdiende volgens een ander de eerste plek. Terwijl het verhaal dat ik tot winnaar had verkozen in een ander rijtje de vierde plek bemachtigde. Goed schrijven kan je ver brengen, maar de smaak van de jury – het onderwerp dat hen aanspreekt, de stijl die zij prettig vinden – is bepalend.

Als je niet bereid bent te verliezen, zul je nooit winnen

Er zijn ongetwijfeld mensen die vinden dat een echt goed verhaal overal bovenuit stijgt en alle juryleden overtuigt. In mijn ervaring verschillen de voorkeuren van juryleden enorm – ook bij landelijke schrijfwedstrijden is de jury het lang niet altijd met elkaar eens. Knappe auteur die verschillende mensen met diverse achtergronden en smaken unaniem weet te overtuigen.

Die wetenschap kan een troost zijn voor aspirant-schrijvers die naast de winst grepen. Het betekent niet dat je verhaal niet goed genoeg is of dat niemand er een winnaar in zag. Verliezen is geen bevestiging dat je het niet kunt, maar een pijnlijk onderdeel van het willen schrijven. Iets wat erbij hoort. Gebruik het vooral als aanmoediging om verder te gaan. Actrice Halina Reijn zei iets vergelijkbaars in College Tour:

‘Ik denk dat je, als je aan de top wil komen, door de modder moet ploegen. Je moet falen zien als iets moois. Als je niet bereid bent om te verliezen, zul je ook nooit winnen. Je moet de mentale discipline hebben om dat aan te kunnen.’

Uiteindelijk kan er maar één winnaar zijn en de kans dat je daarbij zit is meestal niet zo groot. Dat is het gevolg van een land waarin iedereen wil schrijven en veel mensen de pen aardig weten te hanteren. Maar blijf doormodderen, zie het als een oefening in discipline. Hopelijk is er dan ooit iemand die iets in die modder ziet glinsteren en besluit je eruit te trekken.

Maar dat is alleen weggelegd voor wie niet opgeeft.

Gepubliceerd door

Rosalinde Markus

Rosalinde Markus (1994) is communicatiestudente en heeft al zolang ze zich kan herinneren een passie voor schrijven. Haar blog is een openbaar notitieboekje over schrijven, bloggen, creativiteit en wat haar opvalt in het communicatievak. Ook is ze hoofdredacteur van online literair tijdschrift Lood.