Joël Dicker weet het: als schrijver moet je durven vallen en mislukken

!Hola¡ Soy Rosalinde. ¿Cuál es tu nombre? Toen ik van European Studies naar Communicatie switchte, moest ik een geliefd vak laten gaan: Spaans. Jaren geleden bezocht ik een goede vriendin in Valencia en leerde ik hoe ik een kop koffie en een croissantje in het Spaans kon bestellen. Het voelde fantastisch om de Spanjaarden in hun eigen taal te kunnen aanspreken. Gelukkig startte er in oktober een cursus Spaans in de buurt, dus meldde ik me aan.

[heading margin_top=”14″]We wilden Spaans leren, maar durfden niet te antwoorden[/heading]

De cursus is toegankelijk voor iedereen, wat ervoor zorgt dat ik vooral tussen veertigers zit die Spaans willen leren om zich te kunnen redden tijdens hun jaarlijkse vakanties naar het warme zuiden. Onze docente, Claudia, is enthousiast en overlaadt ons met mailtjes. Huiswerkopdrachten, extra oefeningen, apps, websites die Spaans vertalen, aanmoedigingen.

Ondanks haar enthousiasme gebeurt er sinds kort iets merkwaardigs tijdens de lessen. Claudia opent de avond, wij pakken onze boeken en dan begint ze vragen te stellen. Het begon onschuldig. ‘Piet, vraag eens aan Sofie hoe ze heet en hoe oud ze is.’ Naarmate de lessen vorderden, veranderden de vragen. ‘Waar woon je? Vraag aan Karel hoeveel kinderen hij heeft, hoe ze heten en wat ze voor werk doen. Silvia, kun jij de weg wijzen naar de supermarkt?’

Na de vragen bleef het angstvallig stil. Ineens deden we heel lang over twee woorden in het boek en waren de onbegrijpelijke Spaanse zinnen interessant genoeg om minutenlang naar te staren. Niemand wilde de vragen beantwoorden.

[heading margin_top=”14″]Stel je voor dat je die Spaanse zin verkeerd uitspreekt..[/heading]

Vorige week begon Claudia anders. ‘Ik zal geen vragen stellen,’ zei ze, terwijl ze het boek opensloeg om meteen door te gaan naar een oefening. ‘Dat vinden jullie niet prettig.’ Wij zuchtten opgelucht. Geen vragen meer, fijn.

In nrc.next las ik een interview met de Franse schrijver Joël Dicker die me aan de lessen Spaans deed denken. De interviewer vroeg naar de schrijftips die de schrijver zijn hoofdpersonage aan het begin van elk hoofdstuk laat geven. Dicker lachtede adviezen weg: ze zijn niet bedoeld om serieus genomen te worden, behalve een advies over falen.

‘Je moet durven vallen. Je moet mislukken, weer mislukken en beter mislukken. We zijn een maatschappij waarin mensen steeds minder durven, omdat ze bang zijn te falen. Mensen worden passief omdat ze niet meer durven te mislukken. Maar alleen van proberen word je beter. Dat heeft mij ook gebracht waar ik nu ben.’

– Joël Dicker

Hij raakt precies de kern van het probleem waar Claudia bij de Spaanse lessen tegenaan loopt. Wij durven haar vragen niet te beantwoorden, omdat we nog geen vloeiend Spaans spreken. We zijn bang om het verkeerde te zeggen, om het verkeerde werkwoord te gebruiken of te bekennen dat we het antwoord even niet weten. Dus zeggen we niets.

En daarmee snijden we onszelf in de vingers. Claudia opent niet meer met het gebruikelijke vragenrondje, dus spreken we minder Spaans en denken we minder na over hoe we sommige zinnen moeten vertalen. Als we onze angst om te vallen opzij zouden schuiven, zou de Spaanse taal veel sneller vertrouwd voelen. Door bang te zijn om te mislukken, zetten we die ontwikkeling stop.

[heading margin_top=”14″]Er bestaat niet zoiets als ‘eens mislukt, altijd mislukt'[/heading]

Als schrijver ben ik ook vaak bang dat een verhaal op papier niet zo klinkt als in m’n hoofd. Dat het anders wordt, slechter. Op de een of andere manier verwacht je dat het op papier net zo fantastisch wordt, terwijl dat enorm kan tegenvallen. Je kunt besluiten om het verhaal te laten voor wat het is. Mislukt, slechter dan je had gehoopt, onbruikbaar.

JoelDickerQuote

Dicker weet hoe dat voelt, want voor zijn debuut schreef hij vijf romans die niet werden uitgegeven. Niet hij, maar anderen vonden de verhalen mislukt, niet goed genoeg. Hij bleef het proberen. Inmiddels staat zijn debuut bovenaan de bestsellerlijsten en werd het uitgeroepen tot boek van de maand bij De Wereld Draait Door. Hij mislukte, faalde, maar vond de durf om door te zetten.

Soms heb je dit soort voorbeelden nodig om je eraan te herinneren dat er niet zoiets bestaat als ‘eens mislukt, altijd mislukt’. Je hebt altijd een kans om het opnieuw te proberen. Als je weer eens aan stoppen denkt, denk dan ook aan de woorden van Dicker: alleen van proberen word je beter. Haal die slechte verhalen tevoorschijn, herschrijf ze, probeer er iets van te maken, iets waar je tevreden mee kunt zijn.

Dan ga ik m’n medecursisten overtuigen om weer op Claudia’s vragen te antwoorden.

Gepubliceerd door

Rosalinde Markus

Rosalinde Markus (1994) is communicatiestudente en heeft al zolang ze zich kan herinneren een passie voor schrijven. Haar blog is een openbaar notitieboekje over schrijven, bloggen, creativiteit en wat haar opvalt in het communicatievak. Ook is ze hoofdredacteur van online literair tijdschrift Lood.