Sterker dan een medium

Ik zag het toen ik langs liep. Ze hield haar rug iets gebogen, een eigenwijze witte lok kriebelde haar gezicht. Het viel me op dat ze de lok niet uit haar gezicht veegde. Zij schonk er geen aandacht aan, en ik zag waarom. Ze zat voorover gebogen te lezen, haar ogen samengeknepen en haar oren doof voor de geluiden om haar heen. Ze leek zich zelfs niet bewust van mijn starende blik, die ik zelf toch wat verontrustend begon te vinden. Die blik verschoof naar beneden, naar het voorwerp dat ervoor zorgde dat ik midden in het gangpad stilstond.

Het zwarte vierkant dat ze met haar gerimpelde handen omklemde, was niet de vertrouwde, harde kaft van een boek. Het was een voorwerp dat ik niet gewend was tegen te komen tijdens mijn reizen met het gele gevaarte dat mij veilig over het spoor moest leiden. En zeker niet in de handen van een oude vrouw met steeds dunner wordend wit haar en gerimpelde gelaatstrekken. Ze leek me te oud voor het digitale apparaat en deed me denken aan ‘de oma van tegenwoordig’, die met oortjes in naar muziek luistert die niet bij haar leeftijd past en in dezelfde winkel kleding koopt als haar kleindochter.

Om jong te blijven en mee te gaan met de tijd. Maar ze had geen oortjes in en er zat geen puberende kleindochter naast haar. Ze was alleen, zat in de stiltecoupé en keek geconcentreerd naar de zwarte Sony e-reader die ze liet ondersteunen door een blauw broodtrommeltje. Het beeld van mezelf, zoekend naar mooie verhalen in de boekenkast van oma waarin ze bijzondere verhalen door de jaren heen verzameld had, verscheen op mijn netvlies. En terwijl ik naar de lezende oude vrouw keek, verdween datzelfde beeld binnen een paar seconden.

Ik nam achter haar plaats en overwoog te vragen waarom ze, met haar leeftijd, digitaal las. Of ze niet, zoals veel ouderen, liever een echt boek in handen had. Waarom ze genoegen nam met een leeservaring die verre van compleet te noemen was en vrijwillig geld wilde uitgeven aan digitale bestandjes terwijl ze vast een prachtige boekenkast thuis had staan. Gevuld met verhalen die iets voor haar betekenden, die herinneringen opriepen en haar gezelschap hielden op een regenachtige herfstmiddag. Ik wilde haar aantikken, naar de boekenkast vragen en of ze het zwarte ding echt waardevoller vond.

Waarom ze, nu ik toch bezig was vragen te stellen, de lettergrootte van het apparaat niet aanpaste, zodat ze haar ogen minder zou hoeven inspannen. Of ze de geur van het papier miste, hoe het beviel om een pagina om te slaan met een knopje in plaats van een natte vinger en of ze er hoofdpijn van kreeg. Wat ze ervan vond dat zij de eerste bejaarde was die ik digitaal zag lezen. Of ze haar kennissen stimuleerde ook zo’n e-reader aan te schaffen of dat ze het alleen gebruikte wanneer ze onderweg was. Ik wilde het haar vragen, maar ik deed het niet.

Al die vragen maakten namelijk niets uit. Ze zat voorover gebogen, hoorde niets en ging duidelijk helemaal op in het verhaal. Wie was ik dan om haar te storen, alleen omdat ze het boek las op een manier die ik nog niet vertrouwde? Mijn vragen waren niet belangrijk genoeg om haar uit haar verhaal te halen. Ze las een boek, ondanks haar slechte ogen en de opspringende lok. En toen zag ik het. Dat sommige verhalen zo ontroerend of indrukwekkend zijn, dat ze sterker zijn dan het medium waarin ze aangeboden worden. Het verhaal, de woorden die er staan, dat is waar het om gaat.

Daarom stapte ik twintig minuten later uit zonder de vrouw aangetikt te hebben. Toen de trein wegreed en ik de vrouw in dezelfde houding zag zitten, besefte ik pas dat er wel een vraag was die ik had willen stellen. Ik wilde weten welk boek ze las.

Gepubliceerd door

Rosalinde Markus

Rosalinde Markus (1994) is communicatiestudente en heeft al zolang ze zich kan herinneren een passie voor schrijven. Haar blog is een openbaar notitieboekje over schrijven, bloggen, creativiteit en wat haar opvalt in het communicatievak. Ook is ze hoofdredacteur van online literair tijdschrift Lood.

  • Haha, ik ben heel blij met de conclusie die je trekt – ‘k was eigenlijk aan het overwegen om een e-reader te kopen en ‘k vroeg me al af of ik hier nog welkom zou zijn met zo’n spellement 😉

  • Haha, bedankt voor je reactie! Ik heb niets tegen e-readers, hoewel je dat misschien niet zou denken. Ik zou het alleen ontzettend jammer vinden als de e-reader ervoor zorgt dat het gedrukte boek verdwijnt. Daarom ben ik nieuwsgierig naar mensen die wel zo’n apparaat hebben, wat ze ervan vinden en hoe de leeservaring is. Ik vind het een prima uitvinding om te gebruiken naast het gedrukte boek. Onderweg of op vakantie. Maar als het het boek zou vervangen, zou ik er wel iets tegen krijgen, denk ik. 😉

    Ik heb je mail trouwens ontvangen, zal zo reageren. Al vrees ik dat ik helaas ook niet alle antwoorden voor je heb.

  • joten

    prachtig geschreven!

  • Janine Sterenborg

    Mooi geschreven! Ben nu ook wel heel benieuwd naar het boek 😉