Hoeveel stemmen heeft een schrijver?

Het schrijfadvies dat ik het vaakst voorbij zie komen, is het vinden van je eigen stem. Vooral Amerikaanse schrijvers geven dat advies graag. Find your own voice. Het klinkt ook wat leuker in het Engels. Schrijf zoveel mogelijk, dan ontdek je vanzelf wat jouw stem is. Voor bloggers is het een mooi advies. Als je een bepaalde toon hebt waar lezers op reageren, kun je over veel onderwerpen schrijven zonder dat ze afhaken. Maar hoeveel stemmen heb je als schrijver?

En hoe belangrijk is het om als schrijver een stem te hebben? In recensies hoor je nooit iemand over stemmen. Wel over stijl. Het kiezen of juist weglaten van bepaalde woorden, gebruikte schrijftechnieken, de zinsopbouw; de stijl van een schrijver is bepalend voor de waardering voor het boek. Zie bijvoorbeeld deze zinnen, uit een artikel in nrc.next over tien jeugdboeken:

‘Al zit er ook kwaliteitsverschil tussen de tien. Bunkerdagboek, Birk en Eleanor & Park steken er bovenuit. Het zijn wezenlijke verhalen die je bijblijven, én fantastisch geschreven. Dan zie je: uiteindelijk maakt stijl toch het verschil.’

De stijl maakt misschien het verschil, maar de stem is ook belangrijk. Een boek kan fantastisch geschreven zijn, zonder dat het je iets doet. En andersom: een matig boek dat je toch bijblijft omdat de stem zo intrigerend was. Het verschil zit ‘m volgens mij hierin: een stijl is de manier waarop je schrijft, de voor jou kenmerkende manier van zinnen achter elkaar zetten. Iets waaraan trouwe lezers je kunnen herkennen, ook als jouw naam niet bij de tekst staat.

De stem is niet herkenbaar, omdat je als schrijver meerdere stemmen hebt. In een artikel waarin een blogger acht lessen beschrijft die hij door het bloggen leerde, staat: ‘Don’t be afraid of your own voice. It’s the only one you have (unless you write fiction).’ Het wisselen tussen verschillende stemmen is juist wat het schrijven leuk maakt. Het is ook een belangrijk verschil tussen schrijven en bloggen: als blogger heb je één stem, terwijl je je als schrijver achter verschillende stemmen kunt verschuilen.

Een voorbeeld van een roman met een sterke stem, is Zomerhuis met zwembad van Herman Koch. Je leeft niet mee met de hoofdpersoon, je bént de hoofdpersoon. Het sterke personage van de huisarts, en de stem die daarbij hoort, trekt je mee het verhaal in. Daarom geloof ik dat een stem ondergewaardeerd wordt. Je hebt een bepaalde manier van schrijven, maar ik geloof ook dat je dat kunt veranderen. Dat je met de stem invloed kunt uitoefenen op de stijl. Omdat verschillende personages en verhalen om verschillende manieren van schrijven vragen.

Het advies om een universele stem te vinden die je goed beheerst, is dus waardeloos als je schrijft. Schrijf veel, en kijk er dan niet van op als je meerdere stemmen blijkt te hebben.

Foto door: Patryk Sobozak

Gepubliceerd door

Rosalinde Markus

Rosalinde Markus (1994) is communicatiestudente en heeft al zolang ze zich kan herinneren een passie voor schrijven. Haar blog is een openbaar notitieboekje over schrijven, bloggen, creativiteit en wat haar opvalt in het communicatievak. Ook is ze hoofdredacteur van online literair tijdschrift Lood.

  • Lilith_8

    Leuk geschreven! En uh… wanneer krijgen we ’n update over Write now? 😉

    • Rosalinde Markus

      Een update?? Waarover?

    • Linda Rosalinde Markus

      Dankje! Enne, wat voor update? 😉

      • Lilith_8

        Wat je maar wil! Je hebt toch opnieuw meegedaan hé dit jaar?

        • Linda Rosalinde Markus

          Ik durf het bijna niet te zeggen, maar nee. Ik was nog met een ander schrijfproject bezig en daarna begon m’n fulltime stage. Daardoor heb ik niet genoeg tijd in m’n verhaal kunnen steken en vond ik het niet goed genoeg om in te sturen. Vind het echt jammer dat ik het dit jaar niet heb gered, maar aan de andere kant voelde het voor mij ook zinloos om iets in te sturen waar ik zelf niet volledig achterstond.

          • Lilith_8

            Dat is waar, dat voelt niet goed. Dat had ik ook eens met een inzending. Gelukkig was dat toen in 2 rondes, zodat ik nog een herkansing kreeg. Ik zal duimen voor dat ander schrijfproject dan!