Tommy Wieringa: ‘Een roman schrijven is een geestelijke duursport’

‘Waarom worden er eigenlijk romans geschreven? Voor het geld, de status of een diep verlangen om een wereld te creëren die er nog niet was?’ De debatavond over de toekomst van de roman wordt prikkelend geopend. ‘We hoeven ons geen zorgen te maken. Nog veel mensen zullen door datzelfde verlangen worden getroffen. Enkelen daarvan zullen ook daadwerkelijk een roman schrijven.’ Dan krijgt Tommy Wieringa het woord, en wordt de zaal stil.

[heading margin_top=”14″]Materiële revolutie van pen naar typemachine[/heading]

Voor hij begint met het voordragen van het betoog dat voor hem ligt, loopt hij terug naar zijn stoel. ‘Ja,’ lacht hij, ‘deze toekomst van de roman heeft tegenwoordig wel een leesbril nodig.’ Zodra hij de eerste woorden uitspreekt, veert het publiek op. Zijn stem is krachtig en draagt het verhaal op een manier waardoor het zo belangrijk voelt dat je er niets van wil missen.

‘Een wereld zonder de roman is voor mij even moeilijk in te beelden als een wereld zonder mezelf.’ Hij vergelijkt de roman met een oude bokser die nog niet door de knieën wil gaan en niet gelooft dat zijn tijd voorbij is. Vervolgens wijt hij de onzekere toekomst aan de jonge bokser, mijn generatie, die op een wonderdieet leeft van pixels en bytes.

‘Mijn eigen materiële revolutie verliep van een potlood, naar een balpen en toen een vulpen. Er volgde een blauwe Brother typemachine, toen was ik schrijver. Zo zag het eruit, dus waarom zou het niet zo zijn?’

Foto: Jan Boeve
Foto: Jan Boeve

[heading margin_top=”14″]Jonge schrijvers leven in een illusie[/heading]

Hij brengt een ode aan het potlood, papier en aan meisjes die nog in dagboeken schrijven, om daarna te verkondigen dat jongeren zoals ik een onbereikbare droom najagen. ‘Om te kunnen schrijven is niet alleen talent nodig, maar ook veel achtergrond, een geschiedenis, een verhaal, een ontwikkeling, heel veel andere boeken ook. Het fundament van alles, al leven veel beginnende schrijvers in de illusie dat ze die stap kunnen overslaan.’

‘Het schrijversbestaan is een leven van heel veel uithoudingsvermogen, van wanhoop en euforie, maar de grootste daarvan is het uithoudingsvermogen. Iedereen kan schrijven, maar niet iedereen is een schrijver.’ De stilte wordt even verstoord door ritmisch getik op het dak, wat de tragiek van zijn betoog versterkt en onze aandacht voedt. ‘Een roman schrijven is een geestelijke duursport.’

[heading margin_top=”14″]De roman zal altijd blijven bestaan[/heading]

Het panel, bestaande uit filosofe Simone van Saarloos, schrijfster Margriet de Moor en Sebastiaan Kort, discussieert erover, en komt tot de conclusie dat een roman moeilijk te definiëren is. ‘De inhoud van de roman is aan verandering onderhevig, maar daar ligt juist ook zijn overlevingskans.’ Toch ben ik na afloop niets wijzer over de toekomst van de roman.

Het ging dan ook eigenlijk niet over of de roman een toekomst heeft, maar door welke schrijvers die toekomst ingevuld zal worden. ‘De werkelijkheid, bang dat hij ons ontsnapt, vastleggen in woorden, dat is de basis van een roman.’ En vanuit die basis zal in de toekomst verder geschreven worden

Gepubliceerd door

Rosalinde Markus

Rosalinde Markus (1994) is communicatiestudente en heeft al zolang ze zich kan herinneren een passie voor schrijven. Haar blog is een openbaar notitieboekje over schrijven, bloggen, creativiteit en wat haar opvalt in het communicatievak. Ook is ze hoofdredacteur van online literair tijdschrift Lood.