Verras je publiek, verkoop geen Saskia Noort

‘Elke week verdwijnt er weer een boekwinkel,’ lees ik in nrc.next. Volgens de krant is het een dalende trend waaraan voorlopig geen einde komt. Hoewel die zin pessimisme impliceert, is dat niet de toon van het artikel. In het artikel is Daan van der Valk, boekhandelaar van het jaar 2012, aan het woord. De omzet in zijn branche daalt, maar zijn enthousiasme niet. ‘Boekhandels moeten creatief ondernemen,’ vertelt hij, terwijl hij tips geeft hoe je als boekhandel toch kunt overleven in een tijd waarin bijna wekelijks een boekhandel sluit.

Een van die tips is om de boekhandel persoonlijk te maken. Volgens de boekhandelaar kunnen eigenaren dit doen door een persoonlijke selectie te maken van de boeken die ze verkopen en niet alle boeken verkopen ‘omdat andere boekwinkels dat ook doen.’ Zo goed gaat het niet met de concurrentie, dus hun gedrag kopiëren is niet de oplossing. De overdaad aan informatie speelt op het internet een grote rol, maar ook in de boekenwereld. Er zijn zoveel boeken uitgebracht dat je als lezer bijna een schuldgevoel krijgt bij de gedachte dat je veel parels nooit zal kunnen ontdekken. Daarom moet de boekhandelaar je vriendelijk, eventueel met wat koffie, op die verstopte schatten wijzen. ‘Het belangrijkste is dat je als boekhandelaar keuzes maakt,’ vindt hij.

Als bezoeker ga je niet naar de boekwinkel om weer met de nieuwe bestseller van Saskia Noort of de trilogie van E.L. James geconfronteerd te worden. Je wil niet weer die saaie en voorspelbare bestseller top tien zien staan en alleen boeken vinden van schrijvers die doorgebroken zijn. Die ken je inmiddels wel en als je ze wil aanschaffen weet je ze ook buiten die boekwinkel te vinden. Boekwinkels die alleen de goedverkopende boeken en grote namen aanbieden, gaan aan het grootste voordeel van een fysieke winkel voorbij: de kans om de bezoeker te verrassen met het aanbod.

Dat voordeel van de fysieke boekwinkel lijkt op dat van de papieren krant. Als lezer wil je verrast worden door de selectie die de eigenaar van de boekwinkel of de redactie van de krant voor je gemaakt heeft. Zij hebben boeken gelezen en zich erin verdiept of het interessantste nieuws voor je geselecteerd. Daarom zijn juist zij de aangewezen personen om jou door het onoverzichtelijke boeken- en nieuwslandschap te gidsen. In Tokyo is inmiddels een boekwinkel geopend met het vernieuwde concept ‘Book & Beer’.

Bezoekers kunnen tijdens hun bezoek aan de winkel alcohol drinken wie weet wat ervan komt, veel goede schrijvers schreven hun beste werken onder invloed van drank maar ook door de boekenkasten bladeren alsof het een magazine is. De eigenaar leeft het advies dat Daan van der Valk geeft. De boeken worden door hem en zijn medewerkers uitgezocht en niet op genre geplaatst. Ze staan door elkaar, wat ervoor zorgt dat je bij elke boekenkast verrast wordt.

‘We’re a small shop,’ zegt eigenaar Shintaro Uchinuma, ‘so we want to create a world that is as wide as possible with the books on one shelf. We are conscious of the distance between the books next to each other, the context that comes out of a few books clumped together, and we try to make the bookshelf interesting. We have also done our utmost to eliminate common genre divisions and store signage denoting this.’


Boekhandels hebben juist nu de omzet daalt de kans om risico’s te nemen en een nieuwe aanpak uit te proberen. Ik zou niet langer twijfelen als boekhandel, en het advies van Daan van der Valk opvolgen. Maak keuzes, selecteer en verras. Nu is je kans.

Gepubliceerd door

Rosalinde Markus

Rosalinde Markus (1994) is communicatiestudente en heeft al zolang ze zich kan herinneren een passie voor schrijven. Haar blog is een openbaar notitieboekje over schrijven, bloggen, creativiteit en wat haar opvalt in het communicatievak. Ook is ze hoofdredacteur van online literair tijdschrift Lood.