Zo klinkt een geforceerde boodschap: storend, onnodig en vervelend voor lezers

Het beste schrijfadvies kreeg ik vorig jaar bij de uitreiking van de Diorapthe Jongerenliteratuur Prijs, waar ik met schrijver Murat Isik in gesprek raakte. ‘Forceer geen boodschap,’ zei hij. ‘Lezers halen er toch iets anders uit, als schrijver hoef je alleen maar het verhaal te vertellen.’ Ik hoorde wat hij zei, maar begreep het niet helemaal. Wat maakt het uit als je een boodschap ‘forceert’? Hebben lezers daar dan last van?

[heading margin_top=”14″]Een geforceerde boodschap stoort tijdens het lezen[/heading]

Inmiddels weet ik het antwoord: ja. Een volmondig ja. Een geforceerde boodschap betekent in feite dat een schrijver zo graag een bepaalde les of gedachte in een boek wilde hebben, dat het zo vaak in het verhaal terugkeert dat het de lezer begint op te vallen. Soms kan het zelfs overkomen alsof het verhaal om de boodschap heen verzonnen is.

Tot voor kort kon ik me geen boek herinneren waarin de boodschap van de schrijver zo duidelijk naar voren kwam, maar dat is veranderd nu ik ‘Onvoltooid verhaal’ van Tatiana de Rosnay gelezen heb. Een halfuur heb ik tijdens literair festival Manuscripta in de rij gestaan om een gesigneerd exemplaar te bemachtigen. Voor schrijvers een aanrader, omdat het boek vooral gaat over het schrijfproces, creatieve blokkades en het schrijversleven. Honderden bladzijden gevuld met herkenning.

[heading margin_top=”14″]Luister naar de voorgelezen passages en oordeel zelf[/heading]

Voor andere lezers absoluut niet, doordat de schrijver in sommige passages te sterk doorklinkt, alsof ze vanuit de woorden met een belerend vingertje naar je wijst. Haar frustraties over sociale media en digitale dementie schemeren niet door de tekst heen, maar duwen de tekst naar de achtergrond. Zonde.

Om te laten horen (ja, dat lees je goed) hoe zo’n geforceerde boodschap klinkt, heb ik een paar maanden geleden mijn eerste vlog opgenomen. Dat hij nu pas online staat, komt omdat ik dacht dat ik door het voorlezen het auteursrecht schendt. Volgens informatiespecialist Raymond Sneijders is dat niet zo, dus durf ik het aan hem online te zetten. Als je ‘m bekijkt, zet dan HD aan door op het tandwieltje rechtsonder de video te klikken.

Heb jij weleens een boek gelezen met een geforceerde boodschap?

 

Gepubliceerd door

Rosalinde Markus

Rosalinde Markus (1994) is communicatiestudente en heeft al zolang ze zich kan herinneren een passie voor schrijven. Haar blog is een openbaar notitieboekje over schrijven, bloggen, creativiteit en wat haar opvalt in het communicatievak. Ook is ze hoofdredacteur van online literair tijdschrift Lood.

  • Lilith_8

    Hou je van de boeken van Tatiana De Rosnay?
    Ik heb ‘Haar naam was Sarah’ proberen te lezen, maar ik heb me verschrikkelijk geërgerd aan haar schrijfstijl. Ik denk dat Murat Isik alleszins gelijk heeft, maar tegelijk denk ik ook dat het probleem verbonden is aan de schrijfstijl. Wat als diezelfde boodschap gebracht werd in andere woorden? En wat als zo’n boodschap suggestiever gebracht wordt? (door bijvoorbeeld regelmatig het gebruik van social media te beschrijven zonder het te becommentariëren). Kan het dan wel?